Filozofia ydowska



Informacje, które udało nam się zgromadzić na temat Filozofia ydowska, zostały starannie sprawdzone i uporządkowane, aby były jak najbardziej przydatne. Prawdopodobnie trafiłeś tutaj, aby dowiedzieć się więcej na temat Filozofia ydowska. W Internecie łatwo zgubić się w gąszczu stron, które mówią o Filozofia ydowska, a jednocześnie nie podają tego, co chcemy wiedzieć o Filozofia ydowska. Mamy nadzieję, że dasz nam znać w komentarzach, czy podoba Ci się to, co przeczytałeś o Filozofia ydowska poniżej. Jeśli informacje o Filozofia ydowska, które podajemy, nie są tym, czego szukałeś, daj nam znać, abyśmy mogli codziennie ulepszać tę stronę.

.

Filozofia ydowska jest form myli ydowskiej , badajc relacje midzy starszymi judaizmu , objawienia i tradycji, a to z hellenizm, powód ( loga ).

Tematy, które obejmuje, mog dotyczy:

  • ogólne pytania filozoficzne, takie jak sens ycia, miejsce czowieka w stosunku do siebie;
  • pytania wspólne dla wszystkich filozofii religijnych, takie jak stosunek innych do Boga, natura Boga, dowody i dowody Jego istnienia, ale take, bardziej szczegóowo, kwestie ydowskie, takie jak znaczenie micwot (zalecenia biblijne do w mniejszym stopniu rabiniczny), miejsce dogmatu, wiary czy pewnoci, charakter czasów mesjaskich  ;
  • pytania, zwaszcza wród filozofów post- spinozistowskich , odnoszce si bardziej do kwestionowania tosamoci i miejsca yda w wiecie iw historii.

Podmiot ten budzi kontrowersje zarówno wród zwolenników tradycyjnego judaizmu, jak i filozofów: dla tych pierwszych prowadzi ydów do formuowania pyta na sposób nie-ydów, a zatem szybko i bezporednio prowadzi ich do herezji; w tym drugim przypadku wychodzi od z góry ustalonego postulatu, prawdy objawienia, która jest sprzeczna z autentycznym podejciem filozoficznym i prowadzi filozofów, takich jak Leo Strauss, do twierdzenia, e klasyka filozofii ydowskiej, jak Przewodnik zagubionych czy Kuzari nie s dziea filozoficzne. [ref. niezbdny]

Judaizm i hellenizm

Hellenizm i jego doktrynalny skadnik, filozofia, zostay wprowadzone do Judei podczas podboju Persji przez Aleksandra . Judejska tradycja ustna wiadczy, poprzez swój aggadot lub wyroki przypisywane mdrcom , mieszank szacunku i nieufnoci midzy ydami i Grekami. Ci drudzy gboko wpywaj na tych pierwszych w organizacji miasta i sztuki, cho pewne punkty ich stylu ycia (przymusowa nago podczas zawodów sportowych, któremu towarzyszy obowizek ukrywania ladów pochodzenia ydowskiego , pederastia ustanowiona jako zasada edukacja itp.) zaszokowa ydów, którzy nauczyli si w swojej Ksidze , e s obrzydliwoci dla YHWH .

To samo dotyczy ich sposobów mylenia: chocia nie przedstawiaj adnej wspózalenoci z filozofi i chocia dyskusje wokó egzegezy ksig biblijnych nie maj na celu pogoni za mdroci, ale okrelenie postpowania, które naley podj. zgodnie z Prawem w danej sytuacji, podejcie judaizmu, który zawsze chcia myle o akcie, dziaaniu i zakotwiczy je w Transcendencji, to znaczy dla niej boskiej przedstawia analogie z podejciem filozoficznym.
Wielu ydowskich koncepcje dotyczce boskoci (Boga nie majc formularz, reprezentacja, ciao i nie podlegajc czasowoci), nie s zreszt bez przypominajc Pomys z Platonem lub Metafizyki Arystotelesa . Inne wartoci wspólne dla tych dwóch systemów to:

  • upodobanie do nauczania, które powinno zajmowa wane miejsce w edukacji. Jak mówi Traktat o Ojcach, ignoranci nie mog by poboni;
  • odrzucenie numinizmu , witoci, która posiada czowieka i pozbawia go wolnoci bycia, niezalenoci;
  • odrzucenie bawochwalstwa i mitu; tutaj jednak jest ju pocztek rozbienoci, gdy filozofia opowiada si za ateizmem lub abstrakcyjnym Bogiem, podczas gdy judaizm wierzy w osobowego Boga zaangaowanego w wiat.

Z drugiej strony filozofia i judaizm s trudne do pogodzenia w pewnych kwestiach:

  • Hellenizm opowiada si za spoeczestwem opartym na ludzkich osigniciach i rozumie . wiat wedug Arystotelesa jest niestworzony i wieczny, a odpata za czyny jest zbiorowa, a nie osobista. Grecka kwestia jest par excellence kwesti wiedzy;
  • Judaizm opiera si na Prawie objawionym , podyktowanym, zgodnie z tradycj, Mojeszowi przez JHWH , Elohima o niewypowiedzianym Imieniu , nieprzedstawialnym, który stworzy wiat i wyprowadzi dzieci Izraela z ziemi egipskiej . Prawo to jest zarówno kodeksem etycznym, jak i rytualnym, z którego nikt nie moe si wycofa, pod grob odcicia, za najpowaniejsze winy, od ludzi, z którymi YHWH zdecydowa si zawrze Sojusz . Par excellence ydowska kwestia dotyczy odpowiedzialnoci.

Stosunki midzy mdrcami judejskimi a mdrcami narodów s zatem przesiknite ambiwalencj: ich idee s znane, a ich warto intelektualna uznawana, o ile wyaniaj si z nauki, ale nie z wiary czy teologii. Folklor palestyski, czciowo zgromadzony w Talmudzie i innych zbiorach tradycji ustnej rabinicznej , w szczególnoci w midraszu Eikha Rabbie , obfituje w opowieci o Ateczyku i dziecku (Judejczyku), z których atwo zagra w drug. Mdrcy odwiedzajcy Ateny wyróniaj si bystroci umysu i dzieleniem si.
Jednak poza kpin, grecka mdro jest uwaana przez faryzeuszy za szczególnie zgubn : o Elizeuszu ben Avouya , postaci heretyka par excellence z Talmudu , mówi si, e grecka melodia nigdy nie pozostawia ladu. Usta i [... ] Greckie ksiki wypady z jej piersi . Heretyk i apostata s równie nazywani zarówno Apiqoros , wywodzcymi si z epikurejskiego , poniewa epikureizm opowiada si za wyszoci przyjemnoci umysu nad wszystkimi innymi, studiowaniem Tory dla intelektualnej przyjemnoci, któr wzbudza to studium, a nie szukaniem drogi do ledzi . Literatura rabiniczna jest wic pena kontrowersji z filozofami, aby obali ich sowa.

Hellenizm nie pozosta jednak bez wpywu na myl ydowsk  : monoteizm Judejczyków, do tej pory narodowy, czyli ograniczony do obywateli narodu judejskiego, sta si prawdziwie uniwersalny. Co wicej, rozwaania na temat ciaa i duszy, jego niemiertelnoci, a take natury metempsychozy , tak wanej dla kabalistycznej koncepcji Gilgoula haneshamota , rozwiny si tylko na szcztkowym poziomie w judaizmie, który wyznaje cielesne zmartwychwstanie nie yje. Jednak tej symbiozy nie mona byo dokona w Judei, ale wród ydów osiadych w wiecie hellenistycznym, w szczególnoci w Aleksandrii .

Filozofia judeo-aleksandryjska

To wanie w Aleksandrii judaizm, uwolniony od wizów narodowych, które byy zwizane z tradycj w Palestynie , jest przesiknity otaczajcym hellenizmem. Ruch ten nie bdzie mia trwaego wpywu na globalny judaizm, pomimo jego znacznych przez kilka stuleci wpywów, z jednej strony po przebudzeniu si judaizmu w czasie wojen machabejskich i buncie Bar Kochby , a take dlatego, e przejmie go Chrzecijastwo, kiedy oddziela si od judaizmu. Tak jest w szczególnoci w przypadku Septuaginty , przekadu Biblii na jzyk grecki, pocztkowo chwalonej ze wzgldu na jej pikno i uyteczno w Talmudzie, ale porzuconej po nieustannych kontrowersjach z chrzecijanami, którzy przeczytali tam zapowied Jezusa i spiskowali: dzie przetumaczenia Biblii na jzyk grecki uwaany by za dzie, w którym czczono zotego cielca ; kiedy tumaczenie Biblii zostao ukoczone, przez trzy dni nad Egiptem zapada ciemno; Ósmy Tewet zosta ogoszony dniem postu w celu zadouczynienia za to przestpstwo, a jego studiowanie, podobnie jak literatury greckiej i samej greki, byo zabronione.

Jeli niektóre ksigi, jak Ecclesiasticus , przypominaj kanonizowane ksigi biblijne, takie jak Ksigi Przysów czy Ksiga Koheleta , co zreszt niektórzy postrzegali jako dialog filozoficzny, to inne, jak Mdro Salomona , wyranie przedstawiaj greck etyk w formie ydowskiej literatury rozumnej. Przyjmujc form wezwania Salomona do królewskich odpowiedników panujcych nad poganami, ostrzega ich przed bezbonoci, zwaszcza bawochwalstwem, i nakazuje im postpowa zgodnie z prawdziw mdroci i suy Bogu. Tekst jest prawdopodobnie skierowany do pogan lub do ydów kuszonych pogastwem . Autor daje wgld w doktryny stoickie, czynic Mdro istot niezalen, istniejc poza boskoci i suc jako porednik midzy boskim dziaaniem a wiatem, w którym immanentny jest boski rozum. Wpyw Platona widoczny jest take w traktowaniu duszy, bytu niezalenego od ciaa i przetrwania go, gdy powraca do prochu.
I odwrotnie, Czwarta Ksiga Machabejska (tak zwana, poniewa za swój temat przyjmuje wykonanie Anny i jej siedmiu synów - 2. Macch. 7), jeli zostanie przedstawiona jako retoryczna rozprawa o wyszoci pobonego rozumu nad pasja, wyraa cakowicie ydowskie idee religijne, zgodnie z przesaniem Biblii.

Jej cel jest przede wszystkim apologetyczny: pragnie wykaza wano i uniwersalno judaizmu, przedstawi jego filozoficzn interpretacj, która pojmuje Boga w sposób duchowy (w przeciwiestwie do ubóstwiania zdarze materialnych, które day pocztek politeizmowi ) i etyki w sposób racjonalny [ref. konieczne] .

W czasach, gdy zarówno ydzi Babilonu, jak i Izraela wykazywali rosnc nieufno do niego, jego wpyw bdzie saby w myli ydowskiej, chocia Harry Austryn Wolfson ledzi wszystkie formy filozofii religijnej z powrotem do Filona, ale dominujcej we wczesnym chrzecijastwie.

To dziki Ojcom Kocioa znamy Arystobula z Paneas , niektóre fragmenty jego komentarza do Biblii zostay przez nich zachowane. Wedug Arystobulusa filozofowie i poeci wycignli lekcje z mdroci Mojesza [ref. konieczne] . Niektóre z jego idei dogbnie wnikay w póniejsz egzegez: odmawia on dosownej interpretacji antropomorficznych wyrae Biblii dotyczcych Boga i sprawia, e Mdro (to znaczy Tora) preegzystuje w niebiosach i na ziemi, najpierw jako boski atrybut, potem jako stworzenie (przez emanacj) Boga i ostatecznie jako immanentny w wiecie. Oferuje równie symboliczn interpretacj Szabatu i ogólnie liczby 7 [ref. konieczne] .

Lepiej znany jest Filon z Aleksandrii ( -20 n.e. - 40 n.e. ). Filon, typowy przedstawiciel zhellenizowanego judaizmu w Aleksandrii , prawdopodobnie nie mówi po hebrajsku, o czym zdaje si wiadczy jego uycie fantazyjnych etymologii [ref. konieczne] i cho znawca wielu tradycji ydowskich nie rozumie ich tak jak rabinowie. Wierzc, e rozum (filozofia) i objawienie nie s sprzeczne, te pierwsze musz broni i uzasadnia prawdy drugiego. Aby Mojesz zrozumia , Filon czyni go prekursorem Solona lub Likurga [ref. konieczne] . Podobnie najbardziej niejasne boskie przykazania, takie jak ustanowienie cotygodniowego dnia abstynencji, prawa ywieniowe, su zaszczepieniu w czowieku podstaw stoicyzmu i nadaniu jego rytmu kosmicznym i uniwersalnym rytmom. Filon jednak uwaa judaizm za wyszy od filozofii i odrzuci doktryny sprzeczne z naukami biblijnymi, takie jak wieczno wiata.
Filon, zaliczony do ojców Kocioa, nie jest studiowany, ani nawet naprawd uwaany za myliciela ydowskiego, pomimo jego niepodwaalnej ydowskoci. By niewtpliwie zbyt grecki dla rabinów, to znaczy zbyt blisko metafizyki, a mniej podejcia rabinicznego. Z drugiej strony, wydaje si, e w karaizmie pojawia si pewna potomno .

Filozofia ydowska w redniowieczu

redniowieczn filozofi ydowsk mona podzieli na dwa okresy:

Filozofia judeo-islamska

Motazylizm

Filozofia mutazylitów jest postrzegana przez nich jako rodek rozwizywania problemów analizy Pisma witego, gównie w odniesieniu do Boskiej Jednoci i Sprawiedliwoci. To nie jest usystematyzowana filozofia, kady argument filozoficzny jest dobry do wyjanienia Pisma witego, niezalenie od tego, czy pochodzi od Platona , Arystotelesa czy Epikura .

Jednak analiza biblijna charakteryzuje wanie karaimów , ydów, którzy po oderwaniu si od Talmudu przekazuj cay swój kult Miqra . Mutazylizm którego narodziny pod koniec VIII th  century, pokrywajcy si z grupujc wokó Anan ben Dawid wszystkich ydów przeciwnych prdów w doustnej ustawy, wic znale wród nich szczególnie korzystne. Zapewni ich pewien sukces w propagowaniu ich idei, a do wywoania energicznej odpowiedzi Saadii Gaon , rabinicznego mdrca wyszkolonego w mutazylitowej szkole Al Dubai. Jego Emounot veDeot ( Kitab al-Amanat wal-l'tikadat , Ksiga o zasadach wiary i doktrynach dogmatów), pierwsza systematyczna prezentacja doktryny judaistycznej, jak równie jej elementów filozoficznych, zostaa skonstruowana w sekcjach do struktury mutazylitów, z czci o boskiej Jednoci i jedn o teodycei . Odchodzi jednak od ich nauk, stwierdzajc, e tradycja (rabiniczne rodki ydowskie, czyli korpus Talmudów i Midraszu), cho najczciej dajca si pogodzi z rozumem, przewaa nad ni, gdy s w konflikcie. Dzieje si tak zwaszcza w dziedzinach, w których tylko spekulacja wydaje si by w stanie doprowadzi do dobrego zrozumienia rzeczy, takich jak debaty o wiecznoci wiata lub niemiertelnoci duszy.

Odwrotnie, Józef ben Abraham  (as) i jego ucze Jeszua ben Jehuda  (w) , dwa wybitny Karaite filozofowie XI th  century ucz, e racjonalne poznanie Boga musi poprzedza wiara w objawienia, to znaczy wedug nich, e po istnienia Bóg, Jego mdro i Jego wszechmoc ustaliy, e prawda Objawienia jest gwarantowana. W ten sam sposób pewne zasady moralne s dostpne tylko dziki refleksji, na przykad, e lepiej jest czyni dobro ni zo, e trzeba mówi prawd i okazywa wdziczno; te dowody s niezalene od Objawienia, poniewa nawet ci, którzy zaprzeczaj istnieniu Boga i Jego objawieniu, trzymaj si tych zasad. Prawo moralne obowizuje nie tylko czowieka, ale take Boga. Obaj filozofom udaje si wykaza stworzenie wiata, jednak w przeciwiestwie do Saadii wyznaj doktryn Kalamic, e wszystko skada si z atomów.

Kalam pozostanie preferowana szkoa Chachamim Karaimi, nawet gdy w XIV th  century Aaron ben Elya Nicomedes , pokazuj Arystotelesa wpywy, zwaszcza Maimonidean.

Z drugiej strony, wród rabbanitów Kalam bdzie konkurowa z neoplatonizmem i zostanie póniej wyparty przez doktryny Arystotelesa .

Neoplatonizm

Neoplatonizm , cho pierwotnie henotheistic i poganin, zosta dostosowany i przyjty przez wielu mylicieli ydowskich, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli by Awicebron .

Emanacjonizm, nieskoczona doskonao Jedynego, powstanie duszy itd. rzeczywicie s tematy bardzo bliskie do przekona religijnych, które mona podchodzi z racjonalnym kta, prowadzce do systemu ibn Gabirola, albo z mistycznego punktu widzenia, prowadzc do doktryny sefirami z Izaak lepy , lider Geronian Kabaa . Neo-platoniczni ydowscy filozofowie czsto oscyluj midzy tymi dwoma biegunami, co mona pomyli z niektórymi, jak Bahya ibn Paquda , którego ydzi znaj jako Rabbenou Behaye. Autor pierwszej ksiki na temat etyki ydowskiej ( Al Hidayah ila Faraid al-hulub , Przewodnik po obowizkach serca, przetumaczonej na jzyk hebrajski przez Jud ben Saula ibn Tibbon pod tytuem Hovot ha-Levavot , the Denses of the Heart ), z inspiracji Braci Czystoci by silnie skonny do kontemplacyjnego mistycyzmu i ascezy. Chcc jednak przedstawi przystpny, czysty system religijny, w penej zgodzie z rozumem, wyeliminowa z tego systemu elementy, które wydaway mu si sprzeczne z monoteizmem lub prawem ydowskim.

Znani ydowscy neoplatonici

Krytyka filozofii

Chocia kady filozof krytykuje idee swoich kolegów, aden nie przeciwstawia si filozofii, która przyniosa mu przydomek ydowski Al-Ghazali , jak Jehuda Halevi ( 1085 - 1140 ) .

Jego gówne dzieo, Kuzari ( Kitab alhuyya wa-l-dalil fi nusr al-din al-dalil , "ksiga argumentacji w obronie pogardzanej religii"), skomponowane na wzór dialogów Zniszczenia filozofów ( Tahafut al-Falasifa) z Al-Ghazali, zamierza broni judaizmu przed otaczajcymi go systemami mylenia, nad którymi ubolewa nad wpywem na ydów, a mianowicie chrzecijastwem , islamem , karaizmem , a zwaszcza filozofi, reprezentowan wówczas gównie przez neoplatoski nurt.

Juda Halevi nie sprzeciwia si samej filozoficznej spekulacji , której sam uywa, w tym take w celu obalenia filozoficznych argumentów, ale pragnieniu wykazania tosamoci midzy prawd ukazan a prawd objawion. Wedug niego nie daje si bada ani poddawa spekulacji, tylko Bóg daje dostp nielicznym wybranym do domeny boskoci ( al 'amr al-ilahi ). Nastpnie postanawia zademonstrowa ydowskie doktryny oparte na objawieniu i tradycji, czynic t ksik zwizym i wszechstronnym opisem judaizmu.

Ta ksika przyniosa Judaszowi Halewi saw w swoim czasie i dzi, mimo e by ju znanym poet.

arystotelizm

Idee Arystotelesa miay wany i trway wpyw na filozofi ydowsk, ze wzgldu na duchow rang jej gównego przedstawiciela, Mojesza Majmonidesa . Jednake Majmonides zosta w ten sposób poprzedzony Abrahamem ibn Dawd Halevi , którego gówne dzieo filozoficzne, Emouna Rama ( Al-Aqida al-Rafi'a ), napisane tylko dla wtpicych, byo krytyk. Fons vitae Salomona ibn Gabirola, napisane przy pomocy argumentów arystotelesowskich.

Trudna do przeczytania ksika zostaa szybko zdeklasowana przez Przewodnik Majmonidesa po zagubionych, który ukaza si wkrótce potem. Abraham ibn Dawd by jednak pierwszym arystotelesowskim ydem, a jego dzieo jest jednym z klasycznych dzie filozofii ydowskiej redniowiecza.

Moses Majmonides ( 1135 - 1204 )

Rabin , Miszna komentator , legalisty , kodyfikator polityka ekspres , a lekarz , Mosze ben Maimon HaDayan, znany jako Moyses Majmonides Dla chrzecijan Moussa bin Maimun ibn Abdallah al-Kurtubi al-Israili dla muzumanów, by Orze Synagodze wedug do Tomasz z Akwinu , redaktor Guide of the Lost

redniowieczna filozofia ydowska wedug Majmonidesa

Tak jak kady komentarz biblijny napisany po Raszim mona uzna za komentarz do jego [ref. konieczne] , filozofia Majmonidesa karmi filozofi ydowsk a do czasów nowoytnych, a nawet sam filozofi nowoytn, odwoujc si do niej Baruch Spinoza , Moses Mendelssohn , Leo Strauss czy Hermann Cohen .

Kontrowersje wokó filozofii Majmonidesa

Filozofia Majmonidesa bya, ju za jego ycia, przedmiotem rodków i rodków zaradczych ekskomuniki dla kadego, kto by sobie na to pozwoli, oraz gorcych kontrowersji, których sama relacja dostarcza materiau do ksiki Abby Minhat Kenaot . Mari , napisanej w 1306 roku. , ponad sto lat po mierci Mistrza. Czsto zdarzao si, e aktorzy tych kontrowersji zajmowali podzielone stanowisko. Na przykad Salomon ben Aderet broni dziea Majmonidesa, ale sprzeciwia si jego masowemu rozpowszechnianiu i ostatecznie napisa herem do kadego, kto studiowa filozofi w wieku poniej trzydziestu lat.

Abraham ben David de Posquières , najzagorzalszy z ówczesnych krytyków Majmonidesa, podj si wykazania, e jego dzieo jest godne podziwu, w sprawach halachy, jak i filozofii , o innych opiniach ni jego mogoby i powinno istnie . Szczególnie sprzeciwia si tendencji Majmonidesa do przedstawiania doktryn Arystotelesa jako artykuów wiary, a nawet dogmatów ydowskich, takich jak jego pogldy na niemiertelno duszy i zmartwychwstanie umarych.

Shem Tov Falaquera napisa Moreh ha Moreh (Przewodnik przewodnika) i Iggeret ha-Vikou'ah (List sporu), przepraszajce dzieo odtwarzajce dialog midzy zwolennikiem a przeciwnikiem studiów filozoficznych, ustpujc pierwszego.

Mojesz Nahmanides , równie dobrze zorientowany w filozofii, jak w kabale , reprezentowa umiarkowany sposób w kontrowersjach wokó Majmonidesa, proponujc zerwanie z wygnaniem odnoszcym si do Majmonidesa, ale utrzymywa, a nawet wzmacnia to w swoich dzieach. Pogld ten zosta odrzucony zarówno przez zwolenników, jak i przeciwników Majmonidesa. On sam w swoim komentarzu ostro skrytykowa niektóre idee Majmonidesa [sygn. konieczne] , ale stara si je take pogodzi z tradycj ydowsk: co do zmartwychwstania zmarych zasugerowa, e w czasach mesjaskich ciaa fizyczne powstaj za porednictwem duszy do czystej istoty, tak bliskiej duchowi , e stan si wieczne [ref. konieczne] .

Awerroici

Isaac Albalag, druga poowa XIII -go  wieku

Albalag, zdecydowanie filozof, zdecydowanie racjonalista, zdecydowanie awerroista, przekracza granic wytyczon przez Majmonidesa: jego interpretacja historii stworzenia poda za tez Arystotelesa o wiecznoci wiata tak cile, e jest traktowany jak heretyk.

Jego najbardziej znanym dzieem jest tumaczenie Mahahid al-Falasifa (tendencji filozofów) autorstwa Al-Ghazali . W rzeczywistoci przetumaczy tylko rozdziay dotyczce logiki i metafizyki . Jednak dziaa równie jako komentator, korygujc pogldy filozofów, podobnie jak Al-Ghazali w swoim Tahafut al-Falasifa (wspomniany ju Zniszczenie filozofów).

Albalag zauwaa, e Al Ghazali nie odrzuca filozofów, ale wasne bdy, które popeni nie na podstawie oryginalnych tekstów Arystotelesa, ale na tych komentatorach, jak Awicenna . Albalag kieruje równie ten sam zarzut do Majmonidesa , kiedy nie poda za Arystotelesem, zwaszcza w sprawie wiecznoci wiata.

Tworzc swoje dzieo, Albalag dy do jednego gównego celu: obalenia popularnej idei, e filozofia ma tendencj do podwaania podstaw religii. Wrcz przeciwnie, zgadzaj si (jego zdaniem) z podstawowymi zasadami kadej religii pozytywnej, a mianowicie:

  • wiara w odpat, nagrod lub kar;
  • wiara w niemiertelno Boga;
  • wiara w sprawiedliwego Boga;
  • wiara w Boga Opatrznoci.

Te podstawy maj ten sam cel: szczcie ludzkoci.

Filozofia skierowana jest do jednostki, religia za - do mas, co tumaczy ich rónice w ustalaniu prawd: filozofia demonstruje, religia uczy.

Jednak Albalag, zainspirowany przez Awerroesa , nie twierdzi, e doktryny filozoficzne musz w peni pokrywa si z doktrynami religijnymi: naga prawda filozoficzna jest szkodliwa dla mas, zmuszajc Pismo wite do dostosowania ich jzyka.

  • Oto dlaczego jest podwójnie w bdzie, ten, który odrzuca prawd filozoficzn, poniewa wydaje si ona zaprzecza Pismu: po pierwsze, poniewa nie zrozumia prawdziwego znaczenia Pisma witego; po drugie, poniewa wyciga z niego, e prawdziwe argumenty filozofii nie mog by rozstrzygajce.

W przypadkach, w których adekwatno midzy rozumem a objawieniem wydaje si naprawd niemoliwa, Albalag oferuje raczej nietypowe rozwizanie, podwójn prawd , znalezion w aciskich Solastykach, która uczy, e prawda filozoficzna i prawda prorocza s dwiema prawdami, które mog by ze sob sprzeczne, chocia nie nawzajem. Ekskluzywny.

Wydaje si jednak, e osign to w wyniku wasnych spekulacji, czc nie dajce si pogodzi teorie Awerroesa i Al Ghazali: nauczanie filozoficzne jest prawdziwe z punktu widzenia spekulacji, a nauczanie objawione jest prawdziwe na wyszym poziomie, e proroctwa, te dwa punkty nie s takie same. Proroka moe zrozumie tylko prorok, a filozofa tylko filozof, jak wyzna Al Ghazali w póniejszej pracy Munkid .

ródo: artyku Jewish Encyclopedia na temat Izaaka Albalaga

Joseph ibn Caspi , 1279 - 1340

Jak mog pozna Boga i wiedzie, e On jest Jeden, jeli nie wiem, co to znaczy wiedzie i co stanowi jedno Dlaczego pozostawi to filozofom Narodów Dlaczego Arystoteles miaby zachowa w swoim wycznym posiadaniu skarby, które ukrad Salomonowi

Chocia pod wpywem Majmonidesa , Rav Joseph ibn Caspi postrzega siebie bardziej jako kontynuatora Abrahama ibn Ezdrasza , zwaszcza w jego dosownym i racjonalistycznym podejciu do Pisma witego.
Niemniej jednak podziela racjonalizujcy stosunek Awerroesa do cudów, traktujc je jako zjawiska naturalne, których przyczyny fizyczne s nam nieznane, a których kontekst jest zbyt odlegy.
Podobnie proroctwo naley rozumie, biorc pod uwag fakt, e miao ono wywrze uderzajcy wpyw na tumy i zostao skierowane do ludzi jego czasów. Wiedza wstpna proroków wynika z jego doskonaej analizy tajników teraniejszoci i ich konsekwencji.
Wiele twierdze religijnych nie tyle przekazuje prawdziwe przesanie, ale raczej uczy tumów, jak si zachowywa i motywuje je do tego.
Proroctwa i filozofia mog si róni, poniewa nie maj tej samej natury. Powiedziawszy to, gdybymy wiedzieli, dlaczego mówi to, co mówi, i dlaczego cuda przybieraj tak posta, e moglibymy stwierdzi, e proroctwo mona by mniej wicej sprowadzi do prawd filozoficznych, które s atwiejsze do zrozumienia dla zwykych ludzi. Jednake, poniewa nasze rozumienie twierdze nie jest i nie moe by pene, musimy przyj je jako aspekty naszej wiary, chocia moemy pozosta przekonani, e twierdzenia te s cakiem równowane z prawdami filozoficznymi.

W przeciwiestwie do Majmonidesa i Awerroesa Ibn Caspi nie uwaa, e tajemnice interpretacji maj by zastrzeone dla inteligencji. Ze wzgldu na rónice midzy kontekstami, epokami, odbiorcami, wiedz, jzykami itd., Z koniecznoci otworzya si luka, której nie naley próbowa wypenia. W rezultacie tajemnica pozostaa tajemnic.

Levi ben Gerszom , 1288 - 1345

Lepiej znany pod nazw Gersonide lub z Ralbag, autor Milhamot HaSzem , jest on raczej w Maimonidian i scholastycznej ruchu , nie wahajc si umieci powód powyszej tradycji. Jego gówne dzieo, Milhamot HaShem ( Wojny Boga ), oparte jest na modelu Przewodnika zagubionych . Jest to filozoficzna krytyka (czsto podajca za tokiem mylenia Rambama (Majmonidesa) ) synkretyzmu zaproponowanego przez dzieo Mistrza midzy filozofi arystotelesowsk a ortodoksj ydowsk.

Moses Narbonne , okoo 1300 - 1362

Pozycja figura post-Maimonidean ydowskiej myli , Rav Moïse de Narbonne , autor komentarza do Przewodnika des Egarés, zostaa zainicjowana przez ojca do filozofii, pomimo rabinicznych anatema uderzajce wszystkich tych, którzy powicaj si do niego wczeniej. Wiek 30.

Prorok ma tak wysoki poziom intelektu, e w kocu dziaa na materii: jest to Agent Intelektu . Jednak prorocy dostosowuj te idee do poziomu suchaczy, do których przemawiaj. Tora jest wic praktycznie niezrozumiae w caoci, z wyjtkiem osoby, której intelekt zosta wczony do agenta Intelektu. Filozof zblia si do tego najbliej. Dlatego tylko filozofowie mog podj prób zrozumienia sów proroków.

Hasdai Crescas , 1340 - 1410

Rav z Saragossy, autor Or Hashem (wiato Boga), ubolewa nad kaftanem bezpieczestwa arystotelizmu, w którym uwaa, e judaizm jest zamknity. Jest tak zdeklarowanym przeciwnikiem Awicenny i Majmonidesa, jak i Awerroesa i Gersonidesa, których prace mog doprowadzi do zatarcia specyfiki judaizmu i sprowadzenia jego treci do zbioru koncepcji arystotelesowskich, nawet jeli nie jest to intencj autorów ( Prawd jest, e liczba dobrowolnych nawróce na inn spowied bya w penym rozkwicie, gdy wymiana myli bya maksymalna midzy trzema wspólnotami, poniewa pewno wierzcego z atwoci zastpowaa wtpliwoci filozofów. ni na odwrocie).

Jego Or Hashem jest podzielony na cztery sekcje ( ma'amarim ), podzielone na zasady ( kelalim ) i rozdziay ( perakim ):

  • pierwsza dotyczy podstaw wszystkich wierze: istnienia Boga;
  • druga z podstawowych zasad wiary, któr Rav z Saragossy ogranicza do szeciu :
    1. Wiara w bosk wszechwiedz
    2. Wiara w Bosk opatrzno
    3. Wiara w bosk wszechmoc
    4. Wiara w proroctwa
    5. Wiara w woln wol
    6. Wiara, e wiat zosta stworzony w okrelonym celu.
  • trzecia inne doktryny, które cho nie s fundamentalne, wi kadego wyznawc judaizmu;
  • czwarta z doktryn, które chocia tradycyjne, nie s absolutnie obowizkowe i dlatego s otwarte na spekulacje.

Krytyka Hasdaïa Crescasa nie tylko idei filozoficznych, ale take postulatów naukowych Arystotelesa, których wyganicie wykazuje w wietle postpu nauki od tamtego czasu, czyni go genialnym prekursorem rewolucji naukowej.

Joseph Albo , 1380   - 1430 lub 1444

Hasdai Crescas student, Josef Albo , autor Ikkarim ( Principles of Faith ), by rabin i teolog hiszpaski z XV -go  wieku. Jest prawdopodobne, e jego filozofia rozwina si w odpowiedzi na spory judeochrzecijaskie, w których musia uczestniczy, i e chcia rozwin zasady, których atwiej byo broni ni zasady jego poprzedników, takie jak przyjcie Mesjasza.

Istniej trzy rodzaje praw; naturalne, konwencjonalne i boskie. Prawo naturalne jest takie samo dla wszystkich, we wszystkich miejscach i w kadym czasie; prawo konwencjonalne to dziaanie jednego lub wicej mdrców w zgodzie z rozumem; Boskie prawo moe by dane przez Boga tylko jednemu lub kilku prorokom. Tylko ona moe doprowadzi czowieka do szczcia i niemiertelnoci.

Trzy religie twierdz, e s boskie. Jak je odróni Wszystkie trzy z koniecznoci podzielaj trzy zasady:

  1. Wiara w istnienie Boga
  2. Wiara w objawienie
  3. Wiara w bosk sprawiedliwo

Jednak tylko prawdziwie objawiona religia moe wydedukowa inne zasady, takie jak stworzenie ex nihilo, przyszy wiat, przyjcie Mesjasza itp. bez zaprzeczania sobie. Jednak te pochodne zasady nie s konieczne do wiary: chocia yd musi si pod nimi podpisa, a wrcz przeciwnie, niewtpliwie czyni go grzesznikiem, nie staje si heretykiem.

Joseph Albo znalaz podstawy do krytyki swoich poprzedników, zarówno Majmonidesa, jak i Crescasa, ale mia wiele do zrobienia, aby unikn oskare o herezj.
Jej trzy zasady daj olbrzymi swobod interpretacji, tak e trzymajc si jej teorii trudno byoby zakwestionowa ortodoksj, nawet szczególnie liberalnych ydów.

Abrabanel 1437 - 1508

Moe si wydawa paradoksalne, e ten, który jest czsto przedstawiany jako ostatni arystotelesowski yd, najwikszy komentator Przewodnika po zagubionych , a do pojawienia si w niektórych wydaniach obok samego Majmonidesa , by jednym z najwikszych przeciwników filozofii.

Dzieje si tak, poniewa od czasów Majmonidesa na Pówyspie Iberyjskim rozkwita inna szkoa mylenia , która ujawnia niektórym wtajemniczonym gbokie tajemnice biblijne i pokazaa, e jeli geniusz i mdro Rambama s niekwestionowane i niepodwaalne, to jego opinie nie s.

Abravanel zasymilowa racjonalistów, takich jak Majmonides, Gersonides i innych, a take bardziej mistycznych mylicieli, takich jak Juda Halewi i Nahmanides, eby wymieni tylko kilku. Jeli potrafi zilustrowa idee Mistrza i przywróci ich jasno i pierwotne znaczenie, nie ignoruje tych alternatywnych opinii, które mog mu zaprzecza, i ponownie przypomina, e opinia naszego Mistrza Mojesza nie jest opini Mojesza. Mistrz.

Jeli jednak Abravanel nie omieszka krytykowa Majmonidesa, trudniej ni którykolwiek z jego poprzedników w odniesieniu do racjonalizujcych planów proroctwa i Niebiaskiego Rydwanu (komentarz Przewodnik do zagubionych , III e cz 71-74), nie by on anty-Majmonidianem. za to wszystko.

W ten sposób w swoim Rosz Amana przywraca wano trzynastu fundamentalnych zasad Majmonidesa przeciwko krytyce Hasdai Crescas i Josepha Albo.
Podkrela jednak, e ch ustanowienia zasad jest sama w sobie gupot: Majmonides, opracowujc te artykuy, nigdy nie zrobi niczego innego, jak tylko odtworzy zwyczaje narodów goszenia aksjomatów , to znaczy zasad podstawowych ich nauk. . Jeli jednak to zrobi, to tylko po to, by zrekompensowa ignorancj niektórych mu wspóczesnych w sprawach Tory; ale nauki Tory s owocem boskiego objawienia, podczas gdy nauki s tylko ludzkimi spekulacjami; Wszystkie te nauki s zatem równowane i adnej z nich nie mona uwaa za zasad lub nastpstwo zasady.

W rzeczywistoci Abravanel moe reprezentowa pewn tendencj do przywracania myli Majmonidesa z powrotem do tradycyjnej myli ydowskiej . Tak wic, w debacie na temat tego, czy Majmonides trzyma si idei wiecznoci wiata, po zakwestionowaniu i baganiu go o usprawiedliwienie, wyjanienie podane przez Rambama sowa Bereshit (Przewodnik zaginionego II, rozdz. 30), Abravanel dodaje: Wyjanienie pierwszego sowa pierwszego wersetu w sensie doczesnoci niekoniecznie prowadzi do twierdzenia, e stworzenie nastpio w czasie, ani nie podwaa zasady stworzenia ex nihilo, czego obawia si Rambam , poniewa nie mona powiedzie, e pocztek, o którym mowa w tym wersecie, jest sam w sobie czci czasu, który zapocztkowa, i e stworzenie nieba i ziemi nie nadchodzi, aby by wpisane we wczeniejszym czasie, ale e jest to moment zaoycielski samego czasu. "

Dlatego Abravanel przedstawia Majmonidesa bezsilnego, by zatriumfowa nad rozumowaniem Arystotelesa bez kwestionowania podstaw wasnego systemu wierze, ale przekonanego o objawionych naukach.

W rzeczywistoci argumenty samego Abravanela, jakkolwiek s prawdziwe, nie s dowodem i s skierowane tylko do tego, kto czyta jego komentarz, a wic ogólnie do wierzcego.
Jak dla spoecznoci naukowej, dogmat o wiecznoci wiata zostanie powanie kwestionowane a do XX th  wieku, wraz z teorii George'a Gamowa .

Dla Abravanela kontrowersje zwizane z filozofi nie wynikaj zatem z Majmonidesa, ale z jego wyznawców, takich jak Albalag, ibn Caspi, Falquera, Gersonides, Narboni ... `` wypaczali wierzenia autentycznych wiernych, a nawet zmieniali ich z wiary.

Co do Abrahama ibn Ezdrasza, neoplatonisty, Abravanel by wobec niego jeszcze ostrzejszy, traktujc swoje komentarze, które przeplatay si filologi i filozofi, jako daremne, sprzeczne z elementarnymi zasadami Tory, zawie bez niczego ucze.

ródo  : Isaac Abravanel, Komentarz do historii stworzenia , Genesis 1: 1 do 6: 8, przekad Yehouda Schiffers, kolekcja Les Dix Paroles, wydania Verdier.

Filozofia ydowska w renesansie

Po wypdzeniu ydów z Hiszpanii , Wochy stay si tymczasowo nowym orodkiem filozofii ydowskiej. W rzeczywistoci, to jest we Woszech Abrabanel napisa wikszo swoich dzie, a ochy XII th  century ju nastpi wzrost filozof ydowski Hillel ben Samuela, który w poczeniu neoplatonizmu, arystotelizmu, ale scholastyka.

Niemniej jednak gówne nurty, z których wyoni si z jednej strony odnowa filozofii ydowskiej, az drugiej filozofia nowoczesna, s gdzie indziej.

  • Po pierwsze, przód jest w Safed. Zaczo si w Leonie i przeyo ogromne odrodzenie po wypdzeniu ydów z Hiszpanii: nie chodzi o Kaba, która jest przedmiotem osobnego wpisu , ale o filozofi lec u jej podstaw, nawet peryferyjn, której kulminacj s prace Juda Löw ben Bezalel z Pragi i Moshe Haïm Luzzatto z Padwy
  • Po drugie, to Amsterdam, siedziba intensywnej emigracji Marrano , której Baruch Spinoza jest chyba najpikniejszym klejnotem.

Woski neoplatonizm

Judy Abravanel ( 1460 - 1530 )

Syn Izaaka, równie zosta zmuszony do wygnania. Jego reputacj jako lekarza przewysza jedynie filozofa: jest on jednym z najwikszych mylicieli tego kluczowego okresu od redniowiecza do renesansu i by moe jednym z jego rzemielników.

W swoim najbardziej znanym dziele, Amore's Dialoghi , rozwija teori, zainspirowan Sympozjum Platona i Bahy, wyjaniajc, e mio w platonicznym znaczeniu tego sowa przenika Wszechwiat: mio emanuje od Boga do Jego stworze, które j odbijaj. do Niego, std dialog. Mio jest zatem zasad kosmiczn, nieodczn od bytu. Praca kadzie szczególny nacisk na duchowy wymiar pikna (czyni go miym w sensie tego sowa) oraz estetyk. Prawdziwe szczcie to zjednoczenie ludzkiego intelektu z Bosk inteligencj, bezporednio skorelowane z przyjemnoci estetyczn.

Eliya Delmedigo ( 1460 - 1497 )

Eliya Delmedigo, czyli Elijah del Medigo , urodzony na Krecie, mieszka we Woszech, gdzie rozmawia z chrzecijaskimi platonikami. Na prob Pic de la Mirandole przetumaczy niektóre dziea Awerroesa z hebrajskiego na acin, ale napisa take niezalene dziea filozoficzne, takie jak Be'hinat haDat (Badanie religii), dzieo oparte na traktacie Awerroesa, w którym inwestuje w zwizek midzy filozofi a religi.

Podobnie jak Awerroes, wierzy, e interpretacja Pisma witego powinna by zarezerwowana dla filozofów. Niemniej jednak odmawia filozofom prawa do interpretacji podstawowych zasad judaizmu. Jest zwolennikiem zasady podwójnej prawdy , podobnie jak chrzecijascy awerroici, ale w przeciwiestwie do nich, czyli Albalag, daje prymat tradycji, chocia mona filozoficznie interpretowa doktryny, które nie naruszaj zasady wiary lub e zasady wiary nie s sprzeczne z rozumem.

Joseph Delmedigo ( 1591 - 1655 )

Potomek poprzedniego, Joseph Salomon Delmedigo, pozostawa pod wpywem Galileusza , cho nadal by przywizany do redniowiecznych wierze. Krytycznie odnosi si do idei Arystotelesa, zwaszcza koncepcji formy Arystotelesa, wierzc, e substancja i jej waciwoci s wystarczajce do opisania wiata i istnienia bezcielesnych motywów sfer. Jego koncepcja duszy jest oparta na koncepcji Platona, wiedzcego, e dusza jest substancj poczon z ciaem, i Tomasza z Akwinu , wiedzcego, e aktywny Intelekt jest nieodcznym elementem duszy jednostki. Co wicej, broni idei kabalistów, chocia kpi z ich przesdów.

Kabalistyczna odnowa

Kabaa nie jest form filozofii. Wedug jego zwolenników istnieje od czasu darowania Tory na górze Synaj i skada si z ustnych nauk przekazywanych od tego czasu, z których cz jest bardzo tajna.
Jest jednak do pewnego stopnia silnie powizany z filozofi ydowsk. Po pierwsze dlatego, e Majmonides, najwikszy przedstawiciel tego ostatniego, otwarcie potpi ezoteryczne zastosowania i praktyki magiczne. Bycie kabalist stao si zatem dla niektórych, jak Shem Tov ibn Shem Tov  (en) , owocnym rodkiem wyrazu anty-Majmonidyzmu.
Jednak wielu czerpao z obu róde.

Waciwa kabaa jest szerzej omawiana w jej wasnym wpisie, a jej miejsce w myli zostanie równie omówione w artykule Myl ydowska .

Filozofia Marranos

Oprócz nawrócenia si na chrzecijastwo kilku osób pod wpywem agresywnego goszenia lub w celu uniknicia przeladowa ydów, w 1391 r. Pojawio si nowe zjawisko, przymusowe nawrócenia masowe. Jednak ci nowi chrzecijanie pozostawali na zawsze na marginesie, zakazano im powrotu do judaizmu lub judaizacji , cieszc si sabym szacunkiem przez starych chrzecijan, gdy chcieli zintegrowa si ze swoim nowym spoeczestwem, traktowanym z podejrzliwoci przez ydowskie instancje kiedy znajdujc bardziej tolerancyjne miejsce, jak Portugalia w 1414 r. czy Amsterdam po 1492 r., chcieli powróci do judaizmu. To wanie z powodu tego stanu permanentnego wywaszczenia, niektórzy Conversos szukajc czego nowego w pustce midzy dwiema religiami, niezalenie od tego, czy stali si ponownie ydami, czy pozostan chrzecijanami, rozwinli filozofi opart na rozumu, do krytyczn wobec religii. co doprowadzioby wraz z Michelem de Montaigne , Baruchem Spinoz i innymi do narodzin nowoczesnej filozofii, podczas gdy inni wypracowali liberaln teologi. To rzeczywicie potomkom Conversos zawdziczamy:

  • scholastyka hiszpaski, zainicjowany przez Francisco de Vitoria i opracowany przez Bartolomé de Las Casas i Alonso (Gutierrez) Veracruz, który koncentruje si na uniwersalnej prawa i praw naturalnych, w opozycji do limpieza de Sangre wymylone przez Zakon Rycerzy Alcantara.
  •  Hiszpaski   Erasmus , który marzy o liberalnym chrzecijastwie, pozbawionym swej teologii, opartej raczej na naukach etyczno-moralnych ni doktrynach
  • mianowany przez Ignacego Loyoli na jego nastpc na czele Towarzystwa Jezusowego , Diego Lainez , który rozwin posuszestwo wobec niego, pochodzi od konwertytów (sto lat póniej jezuici pospiesznie ukrywaj genealogi w swojej obsesji na punkcie czystoci, podczas gdy konwersja Lainez prawdopodobnie siga czterech pokole)

Wród rozmów powracajcych do judaizmu Uriel da Costa i Juan de Prado , rozczarowani odkryciem w judaizmie nie biblizmu uwolnionego od chrzecijaskich ogranicze, ale tradycji zalenej od objawienia przekazywanego ustnie, formuuj podstawy racjonalistycznego deizmu , które wpyn na filozofia Barucha Spinozy . Inni dawni konwersatorzy, jak Izaak Orobio de Castro , opracowuj filozoficzn obron judaizmu przed tymi atakami, a take alternatywami przedstawionymi odrodzonym marranos, jak liberalne chrzecijastwo z Limborch .

Jak filozofowie cay ruch w chrzecijaskiego uniwersum psychicznego, bd mie znaczny potomstwo na myli koniec XVII E  wieku, wpywajc filozofów, takich jak John Locke , Pierre Bayle , lub Fenelon .

Christian Marranos Philosophers

Odmadzeni filozofowie marranos

Odmadzeni filozofowie, krytycy religii

Syn wybitnego amsterdamskiej spoecznoci ydowskiej, Baruch Spinoza wydaje si wtpi od modoci, pomimo byskotliwych studiów i pozornie normalnego ycia spoecznego. Pod wpywem deistycznych idei Juana de Prado Spinoza odrzuca majmonidowski model pojednania midzy religi a rozumem. Inicjator tekstowej krytyki Biblii, konkluduje, e Biblia jest zbiorem tekstów pisanych w rónych okresach i w rónych kontekstach, e jest raczej owocem wyobrani ni rozumu, a przesd uprawiania jest przewidywaln konsekwencj. . Zawiera jednak niezaprzeczalnie czysty rdze, uczcy posuszestwa Bogu z caego serca oraz praktykowania prawoci i mioci. Ponadto istnieje siedem zasad powszechnej wiary, które pozwalaj na etyczne i skuteczne wychowanie mas (Spinoza podziela z Majmonidesem wizj elity filozoficznej obok ignoranckiej masy):

  1. wiara w Boga
  2. Jego Jednostka
  3. Jego wszechobecno
  4. Jego moc i jego wola
  5. Obowizek czowieka, aby Go czci
  6. Odkupienie
  7. Zbawienie

Przedstawiajc je w Traktacie teologiczno-politycznym jako produkt wyobrani, w swojej Etyce opisuje pojcia etyczne bardzo bliskie tym zasadom . Swoj Deus sive Natura , identyfikacj Boga z natur poprzez tosamo substancji, Spinoza rozwija panteizm , a take metafizyk kartezjask, zdecydowanie racjonalistyczn i deterministyczn za pomoc nauki. Wolna wola nie jest zdolno do odmowy, co si dzieje, ale zdolno do przyjcia go i wyranie dostrzec, dlaczego rzeczy musi koniecznie si zdarzy w ten sposób. Im janiejsza jest ta percepcja, tym aktywniej mona zastosowa swoj woln wol, co czyni czowieka bardziej wolnym i bardziej podobnym do Boga. Naturalizm spinozowski szybko sta si jednym z fundamentalnych przedstawie wspóczesnej ideologii ludzkiej, wpywajc na materializm owieceniowy, idealizm niemiecki i inne ruchy. Jednak Spinoza, cho czerpic ze róde ydowskich, cakowicie si oddala. Badaem, jak Spinoza by dobrym czy zym ydem. W rzeczywistoci wcale nie jest ydem.

Wspóczesna filozofia ydowska

Spinoza

Baruch Spinoza (ur, Amsterdam, Holandia - zmar dnia , Haga) by holenderskim filozofem, którego myl wywara znaczcy wpyw na jego wspóczesnych i wielu póniejszych mylicieli. Pochodzcy z rodziny Marrano Spinoza by krytycznym spadkobierc kartezjanizmu . Dziki licznym kontaktom midzyreligijnym dystansowa si od wszelkich praktyk religijnych, ale nie od refleksji teologicznej. Po jego mierci trway wpyw wywar spinozizm, potpiony jako doktryna ateistyczna. Gilles Deleuze nazwa go Ksiciem Filozofów 1, a Nietzsche nazwa go prekursorem, w szczególnoci z powodu odmowy teleologii.

Moses Mendelsohn

Kantyjczycy i neokantici

Solomon Maimon

Urodzony Salomon Cheiman, ten uczony, który w wieku 14 lat zarabia na ycie, prowadzc kursy Talmudu , jednak na wezwanie syren filozofii opuszcza swoj rodzinn Biaoru i wiat ydowski. Powicajc si studium Mendelssohna , odkry Kanta póno, bo w 1771 roku. Niemniej jednak tak przenikliwie go krytykowa, e sam filozof wykrzykn, e nikt z jego krytyków nie rozumia tak dobrze jego idei.


Hermann Cohen ( 1842 - 1918 )

Filozoficzny eros Hermann Cohen jest to, e Bóg czyni moliw prawd. Jego system krytycznego idealizmu , inspirowany krytyk kantowsk, zajmuje si logik czystej wiedzy, etyk czystej woli i estetyk czystych uczu. Zawsze podkrela, e jego filozofia etyczna jest zakorzeniona w naukach judaizmu.

Liderem szkoy marburskiej by Hermann Cohen, którego interpretacje krytyki filozofii Kanta day pocztek ruchowi neokantowskiemu. Preferowa transcendentn, pangolsk wersj myli kantowskiej, porzucajc niektóre ze swoich bardziej spekulatywnych metafizycznych interpretacji i naciskajc obiektywn stron Kanta. Podj te prób utosamiania etyki Kanta z liberalnym socjalizmem.

Idea Boga zajmuje centralne miejsce w jego krytycznej filozofii idealistycznej. Idea ta odnosi si do zasadniczej harmonii midzy struktur Wszechwiata a aspiracjami ludzkoci. Wprowadzenie przez niego idei Boga do filozofii jest prób zaspokojenia ludzkiej potrzeby wiary, e idea etyczny jest bardziej rzeczywisty ni idea estetyczny w sensie konkretnym.

W tej koncepcji Bóg nie jest ani ywy, ani personifikowany. Mona to odkry poprzez sam proces rozumowania. Religia w tym znaczeniu rodzi si wraz z pojawieniem si wiadomoci etycznej. Funkcj Boga, jeli mona to tak uj, nie jest zapewnienie dobrobytu czy nawet szczcia, ale pomoc ludziom w ich wysikach, by odróni dobro od za. Jedynie religia jest w stanie wytworzy idea, jeli chodzi o indywidualno. Koncepcja grzechu jest w zasadzie zastosowanie do jednostki, ale nie w grupie. Pielgnowanie darów i zdolnoci intelektualnych staje si zatem obowizkiem religijnym.

Sama filozofia religijna Hermann Cohen zawieraa elementy idealizmu , pozytywizmu i humanizmu . Wynikay one z jego wgldu w obiektywn wano dowiadczenia etycznego.

Egzystencjalizm

Martin Buber

Franz Rosenzweig

Emmanuel Levinas

Marc-Alain Ouaknin

Georges-Elia Sarfati

Bibliografia

  • Jacques Attali , Sownik zakochany w judaizmie , Pary, Plon, 2009. 544 s.
  • Jean Baumgarten, Pierre Birnbaum , Maurice Kriegel (red.), Critique , n o  728-729, Philosophie et Judaïsme, Editions de Minuit , stycze-luty. 2008.
  • Pierre Bouretz , Lights of the Middle Ages: Maimonide philosopher , Pary, Gallimard, 2015. 960 s.
  • Julius Guttmann , Historia filozofii ydowskiej. Od czasów biblijnych do Franza Rosenzweiga , trad. S. Courtine-Denamy, Pary, Gallimard , 1994.
  • Roger-Pol Droit (re.), Philosophies Outre. Tom 2: myli hebrajskie, arabskie, perskie i egipskie , Pary, Éditions Hermann , 2009.
  • Stefan Goltzberg, Trzy momenty ydowskiej filozofii , Biuletyn Francuskiego Centrum Bada w Jerozolimie , 22 | 2011, przesane.
  • Marc Israël, Filozofia ydowska , Pary, Eyrolles, 2012. 236 s.
  • Maurice Ruben-Hayoun, La Philosophie Juive , Pary, Armand Colin, 2012. 456 s.
  • Esther Starobinski-Safran, Essays on Jewish Philosophy , Pary, Albin Michel, 2014. 248 s.
  • Ariane Kalfa, La Force du Refus , Philosophizing after Auschwitz , L'Harmattan, 1995, 2005, 348 s.

Uwagi i odniesienia

  1. TB Yoma 69a (por. Josephus , Jewish Antiquities 11: 8, § 4)
  2. Carl Siegfried i Richard Gottheil, Hellenism , Jewish Encyclopedia , 1901-1906
  3. André Néher , tom I historii filozofii, artyku Filozofia biblijna i ydowska
  4. Genesis rozdz. 1; por. Bereshit Rabba 1: 9 i 2 Machabejska 7:28: Bagam Ci, mój synu, aby spojrza na niebo i ziemi oraz na wszystko, co w nich jest, i zrozumia, e Bóg stworzy ich z niczego, tak jak z rasy mczyzn. "
  5. Midrasz Eikha Rabba 2:13: Jeli powiedziano ci, e wród narodów wiata panuje mdro, wierz w to; jeli ci powiedziano, e istnieje Tora [e ich wiara jest zgodna z Tor], nie wierz w to
  6. Marcus Jastrow i Louis Ginzberg , ATENIANIE w Talmudzie i Midraszu , Jewish Encyclopedia , 1901-1906
  7. TB Haguiga 15a
  8. Gotthard Deutsch, APIOROS , Jewish Encyclopedia , 1901-1906
  9. Elyakim Simsovic, skd pochodzi Apikoros, Responsum 4896 na stronie cheela.org
  10. Bereshit Rabba 1: 9; zobacz take Rashi w Gen. 1:26 (stworzy mczyzn i kobiet)
  11. New York Times, Proceedings of a lecture Claude Montefiore on the effect of hellenism on judaism ,
  12. Daniela 12: 2
  13. Mishna Soah 7: 3 i Megillah 1: 9; Yer. Megillah 1: 1, która dalej stwierdza, e moe by uywana do edukacji dziewczt; TB Megillah 7a
  14. Soferim 1.
  15. TB Ta'anit 50b
  16. Mishna Soah 9:14
  17. TA Perry, Dialogues with Kohelet , University Park, Pennsylvania State University Press, 1993; Daniel H. Frank, Oliver Leaman, History of Jewish Philosophy, Routledge, 1997
  18. Filozofia: Podstawy filozofii religijnej w judaizmie, chrzecijastwie i islamie, Harvard University Press, 1947
  19. HA Wolfson, Philo, 1 (1947), 327
  20. Bernard Revel , Inquiry into the Sources of Karaite Halakah, The Jewish Quarterly Review, New Ser., Vol. 2, nr 4 (kwiecie 1912), str.  517-544
  21. Wedug Judith Gale Kreiger, stylistyczne porównanie listu rabina Salomona HaLevi z Purim i Siete edades del mundo biskupa Paula de Santa Marii, którym si sta, pozwala zmierzy jego duchow mier, pomimo pozornej szczeroci jego nawrócenia - http://www.cryptojews.com/pablo_de_santa_maria.htm
  22. Antonio Dominiguez Ortiz, Los judeoconversos en España y América. Madryt, 1971
  23. Bart. Las Casas
  24. estrada 1
  25. Hiszpania :: Conversos - Britannica Online Encyclopedia
  26. James Lainez , Encyklopedia Katolicka
  27. Demonstracj substancji przeprowadza si w nastpujcy sposób:
    1. Substancja istnieje i nie moe zalee od niczego innego.
    2. Dwie substancje nie mog mie tej samej cechy.
    Dowód: gdyby mieli wspólny atrybut, byliby identyczni. Mona je zatem rozróni jedynie na podstawie ich modalnoci, ale w tym przypadku ich tosamo zaleaaby od tych modalnoci, co byoby sprzeczne z pierwszym stwierdzeniem. W konsekwencji dwie substancje nie mog mie tej samej cechy.
    3. Substancja moe by spowodowana tylko przez co podobnego do niej samej (to, co ma ten sam atrybut).
    4. Substancja nie moe (dlatego) zosta spowodowana.
    Dowód: co moe by spowodowane tylko przez co podobnego do siebie, innymi sowy, co, co ma ten sam atrybut. Jednak zgodnie z drugim stwierdzeniem nie ma dwóch substancji, które maj ten sam atrybut. W konsekwencji substancja nie moe zosta spowodowana.
    5. Jedna (ta) substancja jest nieskoczona.
    Dowód: gdyby substancja nie bya nieskoczona, byaby skoczona i czym ograniczona. Jednak bycie ograniczonym przez co oznacza bycie od tego zalenym. Jednak substancja nie moe zalee od niczego innego (pierwsze zdanie), dlatego (ta) substancja jest nieskoczona.
    Wniosek: moe by tylko jedna substancja .
    Dowód: gdyby istniay dwie nieskoczone substancje, ograniczayby si nawzajem. Jednake dziaaoby to jako ograniczenie i byyby one wzajemnie zalene. Jednak nie mog by one wzajemnie zalene (pierwsze stwierdzenie), wic nie mog istnie dwie substancje. [ref. niezbdny]
  28. Scholium do Prop. 49, cz druga
  29. Jean Daniel, The Jewish Prison do ukoczenia

Zobacz te

Powizane artykuy

Linki zewntrzne

Mamy nadzieję, że informacje, które zgromadziliśmy na temat Filozofia ydowska, były dla Ciebie przydatne. Jeśli tak, nie zapomnij polecić nas swoim przyjaciołom i rodzinie oraz pamiętaj, że zawsze możesz się z nami skontaktować, jeśli będziesz nas potrzebować. Jeśli mimo naszych starań uznasz, że informacje podane na temat _title nie są całkowicie poprawne lub że powinniśmy coś dodać lub poprawić, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym. Dostarczanie najlepszych i najbardziej wyczerpujących informacji na temat Filozofia ydowska i każdego innego tematu jest istotą tej strony internetowej; kierujemy się tym samym duchem, który inspirował twórców Encyclopedia Project, i z tego powodu mamy nadzieję, że to, co znalazłeś o Filozofia ydowska na tej stronie pomogło Ci poszerzyć swoją wiedzę.

Opiniones de nuestros usuarios

Lidia Sienkiewicz

Ten wpis o Filozofia ydowska był właśnie tym, co chciałem znaleźć.

Kalina Kucharski

Ten wpis na Filozofia ydowska sprawił, że wygrałem zakład, co mniej niż uzyskanie dobrego wyniku.

Julita Mielczarek

Zawsze dobrze jest się uczyć. Dziękuję za artykuł o zmiennej Filozofia ydowska

Mikolaj Urbański

Ten wpis na Filozofia ydowska pomógł mi w ostatniej chwili dokończyć pracę na jutro. Już widziałem, jak znowu ciągnę Wikipedię, coś, czego nauczyciel nam zabronił. Dziękuję za uratowanie mnie.