Etienne Tshisekedi

Etienne Tshisekedi
Rysunek.
Étienne Tshisekedi w 2011 roku.
Funkcje
Premier Zairu
2 - 9 kwietnia 1997 r.
( 7 dni )
Prezydent Mobutu Sese Seko
Poprzednik Kengo wa Dondo
Następca Likulia Bolongo
15 sierpnia 1992 r. - 18 marca 1993
( 7 miesięcy i 3 dni )
Prezydent Mobutu Sese Seko
Poprzednik Jean Nguza Karl-I-Bond
Następca Faustin Birindwa
29 września - 1 st listopad 1.991
( 1 miesiąc i 3 dni )
Prezydent Mobutu Sese Seko
Poprzednik Mulumba Lukoji
Następca Bernardyn Mungul Diaka
Biografia
Imię i nazwisko Etienne Tshisekedi wa Mulumba
Data urodzenia 14 grudnia 1932
Miejsce urodzenia Kananga ( Kongo Belgijskie )
Data śmierci 1 st luty wykupu w 2017 r
Miejsce śmierci Bruksela ( Belgia )
Natura śmierci Zatorowość płucna
Narodowość kongijski
Partia polityczna Unia na rzecz Demokracji i Postępu Społecznego (UDPS)
Dzieci Feliks Tshisekedi
Ukończyć Uniwersytet Lovanium (Léopoldville / Kinszasa)
Zawód inspektor finansów
Rezydencja Limete, Kinszasa
Etienne Tshisekedi
Premierzy Konga-Kinszasa

Étienne Tshisekedi wa Mulumba , urodzony w Kananga (wtedy Luluabourg w Kongo Belgijskim ) dnia14 grudnia 1932 i martwy 1 st luty wykupu w 2017 rw Brukseli , jest politykiem z Demokratycznej Republiki Konga (DRK), byłego premiera ( pierwszy komisarz stan ) z Zairu (nazwa DRK pod Mobutu ) i prezesem Związku na rzecz Demokracji i postępu społecznego (UDPS). Jego syn Félix został również prezydentem Demokratycznej Republiki Konga.

Biografia

Bliski współpracownik Mobutu

Étienne Tshisekedi pochodzi z Luby . Uzyskał stopień doktora prawa na Uniwersytecie Lovanium w Kinszasie w 1961 roku , stając się pierwszym absolwentem prawa w Kongu. Już w 1960 roku był członkiem Kolegium Komisarzy Generalnych , rządu tymczasowego utworzonego przez Josepha-Désiré Mobutu po zamachu stanu, jako zastępca Komisarza Sprawiedliwości Marcela Lihaua .

Historycy Jean Mpisi, Ludo de Witte i inni oskarżają go o udział w ekstradycji kilku lumumbistów (Pierre Léopold Elengesa, Jacques Fataki, Jean-Pierre Finant , Emmanuel Nzuzi , Jacques Lumbala, Christophe Muzungu , Camille Mbuyi, Barthéimy Yangara) do secesjonisty South Kasai, podkreślając list opublikowany w gazecie La Nation en cours 18 stycznia 1993 r. z rozkazu Mobutu. Ten list do Jego Królewskiej Mości Cesarza Południowego Kasai „Mulopwe” w Bakwanga , datowany 23 grudnia 1960 roku i przeznaczony dla Alberta Kalonjiego , był kopiowany i przedrukowywany w kręgach kongijskich od 1993 roku. Niemniej jednak to Tshisekedi pod koniec września 1960 był jednym z pierwszych, którzy zażądali zdecydowanych środków przeciwko Patrice'owi Lumumbie .

W tym liście Tshisekedi wyraża zadowolenie z uwięzienia „głównych poruczników ropuchy” Patrice'a Lumumby . Mówi, że jego zespół „pozostaje skupiony na losie zarezerwowanym dla jego byłych współpracowników, aby zapobiec utrwalaniu jego dzieła zniszczenia” i ekstradytuje tych Lumumbistów „w celu poddania ich wzorowej karze” i że „jest to w ten sposób, że będziemy przydatni w sprawie, której bronisz ”.

W latach 1961-1965 Étienne Tshisekedi był rektorem Krajowej Szkoły Prawa i Administracji (ENDA). Uczestniczył w rządzie kongijskim i został ministrem spraw wewnętrznych i zwyczajowych prezydenta Josepha-Désiré Mobutu w 1965 roku . Brał udział w redagowaniu Konstytucji Konga z 1967 roku . W tym samym roku, na konklawe Nsele , Tshisekedi pisał z Mobutu, Justin Bomboko i Singa Udjuu , w manifeście Nsele , tworząc w ten sposób ruch ludowy rewolucji . Ta impreza staje się wtedy pojedynczą partią.

Wzywa do „zapobiegania próbom puczu” i2 czerwca 1966 trzej byli ministrowie i senator, którzy byli jednymi z najbardziej wpływowych przeciwników dyktatury, zostają powieszeni.

Sprzeciw wobec Mobutu

W 1980 r. reżim wydawał się osłabiony po wojnach w Szaba (obecna Katanga ), co sugerowało słabość jego armii, oraz przez godne ubolewania zarządzanie finansami kraju. Po śmierci przewodniczącego Zgromadzenia Narodowego , Kalume, Mobutu mianuje na jego miejsce Nzondomio Adokpelingbo zamiast jego prawnego zastępcy, Tshisekediego. Wgrudzień 1980, Tshisekedi i inni parlamentarzyści piszą list otwarty do Mobutu, List 13 parlamentarzystów, w którym potępiają dyktaturę sprawowaną przez Mobutu. W 1982 r. Tshisekedi uczestniczył w tworzeniu UDPS . W rezultacie był kilkakrotnie więziony i prześladowany wraz z innymi założycielami partii, z których część nawet tam zginęła.

W okresie niestabilności politycznej na początku lat 90. Zair powołał suwerenną Narodową Konferencję odpowiedzialną za naprawienie szkód w kraju. Tshisekedi obejmuje po raz pierwszy stanowisko premiera między 29 września a1 st listopad 1.991, potem znowu 15 sierpnia 1992 r. za pośrednictwem forum krajowego.

Jednak według dziennikarki Colette Braeckman „rząd, który wprowadza jest słaby, program lekki, sprowadza się do„ odbudowy dróg ”. Nic się nie wyłania, ani szkoła, ani przychodnia ... ”, a on sam staje się niepopularny. Ludzie z Zachodu wolą Kengo wa Dondo od niego, a Mobutu go nienawidzi. Wbrew rezolucjom Konferencji Narodowej Mobutu odwołuje Tshisekediego ze stanowiska premiera w5 lutego 1993.

W 1996 roku Mobutu, chory, nie sprawował już władzy, podczas gdy wojska Laurenta-Désiré Kabila zbliżały się do stolicy. W tym okresie w Kinszasie zapanowała próżnia polityczna i panowały tam pozory anarchii. Tshisekedi udaje się do Nicei , gdzie Mobutu przeszedł na emeryturę, aby zaoferować mu sojusz między ich dwoma siłami politycznymi, aby przeciwstawić się rebeliantom. Ostatecznie został ponownie mianowany premierem od 2 do 29 kwietnia 1997 r..

Sprzeciw wobec Kabila

W Marzec 1998, kongijska komisja przygotowująca nową konstytucję ogłosiła, że ​​Tshisekedi został pozbawiony praw politycznych za rolę w śmierci Patrice'a Lumumby w 1960 i 1961 roku.

W 2003 roku Tshisekedi odmówił wstąpienia do rządu tymczasowego . Na czele UDPS od 1997 r. jest kilkakrotnie inicjatorem demonstracji i początkiem, z niewielkim powodzeniem, bojkotu referendum18 grudnia 2005 w sprawie konstytucji Trzeciej Republiki, a następnie bojkot wyborów w 2006 r., uważany jednak za najbardziej demokratyczne głosowanie w historii DRK.

23 grudnia 2011, po wyborach prezydenckich naznaczonych poważnymi „nieprawidłowościami” według kilku lokalnych i międzynarodowych organizacji, Joseph Kabila został ogłoszony prezydentem republiki. Étienne Tshisekedi, który zajął drugie miejsce, ogłasza zwycięstwo, ogłasza się prezydentem Demokratycznej Republiki Konga i składa przysięgę ze swojej rezydencji w Limete . Po tym spornym głosowaniu Tshisekedi strajkuje z partii wybranych deputowanych UDPS, którzy pomimo zakazu zasiadali w parlamencie.

W marzec 2012, kilka partii politycznych, w tym Unia na rzecz Demokracji i Postępu Społecznego, Chrześcijańska Demokracja (DC) i G14, stowarzyszenia społeczeństwa obywatelskiego, tradycyjne władze i stowarzyszenia młodzieżowe łączą się w jedną platformę, popularną przez większość prezydencką.

W lipiec 2014Tshisekedi wyjeżdża z DRK do Belgii, gdzie jest leczony z powodu problemów zdrowotnych. Pozostaje tam dolipiec 2016gdzie wraca do Kinszasy, docenianej przez setki tysięcy Kongijczyków. Koniecstyczeń 2017UDPS, uczestnik Zgromadzenia Opozycji, uczestniczy w negocjacjach z prezydentem Kabilą, który pozostaje u władzy pomimo wygaśnięcia jego mandatu, Tshisekedi wyjeżdża z Kinszasy do Brukseli z powodów zdrowotnych.

Śmierć

On umarł na 1 st lutego 2017zator płucny . Jego śmierć blokuje proces wychodzenia z kryzysu politycznego. W marcu jego syn Félix , także polityk i członek UDPS, został mianowany przewodniczącym politycznym Rajdu Opozycji, współprzewodniczącym Rajdu z Pierrem Lumbi . Przez ponad dwa lata ciało Etienne'a Tshisekediego nie mogło być deportowane do jego kraju w celu pochówku i pozostawało w domu pogrzebowym pod Brukselą z powodu zamieszania politycznego w Kongo.

O organizację narodowego pogrzebu Étienne Tshisekediego domaga się zarówno Kabila (który pozostaje prezydentem Republiki, mimo że jego mandat wygasł), jak i rodzina i partia opozycyjna Tshisekediego, którzy zaprzeczają jakiejkolwiek legitymacji w Kabili.

W końcu zostaje repatriowany w dniu 30 maja 2019 r.cztery miesiące po dojściu do władzy jego syna Félixa Tshisekediego .

Hołd

Po śmierci Etienne Tshisekedi 1 st lutego 2017w Belgii hołd mu oddali mu artyści, głównie z diaspory kongijskiej , pieśniami: Monik Tenday , Herléo Muntu czy Wenge Musica El Paris/Angola .

Bibliografia

  1. "DRC: historyczne przeciwnik Tshisekedi Etienne teraz należy do historii" , Le Monde , 1 st lutego 2017
  2. Jean Mpisi, Antoine Gizenga: walka spadkobiercy P. Lumumby , L'Harmattan, Paryż, 2008, 273-274 s. ( ISBN  978-2296049147 )
  3. Naród w budowie , Kinszasa, 18 stycznia 1993
  4. Kryminalny list Tshisekedi do Alberta Kalonjiego.
  5. Wamu Oyatambwe, Od Mobutu do Kabila: awatary nieoczekiwanego przekazania , edycje L'Harmattan, 1999, s.  83 . ( ISBN  9782738473400 )
  6. Ludo de Witte, zabójstwie Lumumby , Karthala, 2000, 354-355 p. ( ISBN  978-2845860063 )
  7. Patient Bagenda i Oscar Baharanyi, „  Konferencja: Zairian society and policy  ” ( ArchiwumWikiwixArchive.isGoogle • Co robić? ) , Éditions du GEAPO, Exchange centres for Democratic and Development, Éditions du GEAPO, Exchange centres for Democratic and Development,Kwiecień 1995.
  8. „  Demokratyczna Republika Konga: Étienne Tshisekedi:” przeciwnik historyczna „lub historia do góry nogami  ” , na www.investigaction.net
  9. Muriel Devey Malu-Malu, „  DRK – Tshisekedi: dlaczego jest ojcem demokracji kongijskiej  ”, Le Point ,3 lutego 2017( przeczytaj online )
  10. „  DR Kongo: Étienne Tshisekedi, zniknięcie ikony  ” , Francja 24,2 lutego 2017 r.
  11. „  Ostatnim baobab Konga zniknął  ”, notebook z Colette Braeckman ,4 lutego 2017( przeczytaj online )
  12. „DRK: przeciwnik Tshisekedi zakłada „Popularną większość prezydencką” , La Libre , 18 kwietnia 2012 r.
  13. „  DRK: Étienne Tshisekedi wyjeżdża z kraju do Belgii  ” , BBC Africa,24 stycznia 2017 r.
  14. (w) Aaron Ross, „  Przywódca kongijskiej opozycji Tshisekedi powraca z entuzjastycznym przyjęciem  ” , Reuters,27 lipca 2016
  15. „  DRK: wiec opozycji wybiera swoich liderów  ” , RFI,3 marca 2017
  16. „  DRK: kontrowersje wokół pochówku przeciwnika Etienne Tshisekedi  ” , RFI
  17. „  Powrót ciała Etienne Tshisekedi: samolot w drodze do Kinszasy – RFI  ” , na RFI Africa (dostęp 30 maja 2019 )
  18. „  Szczęki kostnicy Etienne Tshisekedi przybyły do ​​Kinszasy – RFI  ” , na RFI Africa (dostęp 31 maja 2019 r. )
  19. „  DR Kongo: Félix Tshisekedi, syn przeciwnika, który został prezydentem  ” , o Francji 24 ,10 stycznia 2019(dostęp 23 lutego 2021 )
  20. (interpretacja ludowej i popularnej pieśni Luby „  Homage to E. Tshisekedi  ” , Monik Tenday,20 lutego 2017
  21. (napisanie i wykonanie oryginalnej piosenki: Tshisekedi Waya Bimpa "  Tshisekedi Waya Bimpa  " , Groupe Grio,9 marca 2017
  22. (napisanie i wykonanie oryginalnej piosenki: Hommage à Tshisekedi "  Pieśń w hołdzie Tshisekedi  " , Wenge El Paris / Angola,21 lutego 2017 r.

Zobacz również

Bibliografia

Powiązany artykuł

Linki zewnętrzne