(136199) Eris

(136199) Eris
(136199) Eris Opis tego obrazu, również skomentowany poniżej Eris (w środku) i Dysnomy (po lewej) widziane przez Hubble'a w 2007 roku. Charakterystyki orbitalne
Epoka 31 maja 2020 ( JJ 2459000.5 ) Na podstawie 1897 obserwacji obejmujących 66,44 lat , U = 3
Półoś wielka ( a ) 10,152 x 10 9 kilometry
(67,864 UA )
Peryhelium ( q ) 5,725 x 10 9 kilometry
(38,271 UA )
Aphelia ( Q ) 14,579 x 10 9 kilometry
(97,457 UA )
Mimośród ( e ) 0,43607
Okres obrotu ( P REV ) 203228 ± 11 d
(556,4 )
Średnia prędkość orbitalna ( v orb ) 3434 km / s
Pochylenie ( ja ) 44.040 °
Długość węzła wstępującego ( Ω ) 35,951 °
Argument peryhelium ( ω ) 151,639 °
Średnia anomalia ( M 0 ) 205,989 °
Kategoria Plutoid
planeta karłowata
Rozproszony obiekt
Znane satelity 1, Dysnomia
Charakterystyka fizyczna
Wymiary (2326 ± 12)  km
Masa ( m ) (1,6466 ± 0,0085) × 10 22 kg
Gęstość ( ρ ) 2430 ± 50 kg / m 3
Grawitacja równikowa na powierzchni ( g ) 0,82 ± 0,02 m/s 2
Prędkość uwalniania ( v lib ) 1,38 ± 0,01 km / s
Okres rotacji ( P rot ) 1,08 d
Wielkość bezwzględna ( H ) -1,17
Albedo ( A ) 0,96
Temperatura ( T ) 30 K 56 K
Odkrycie
Najstarsza obserwacja przed odkryciem 3 września 1954
Przestarzały 5 stycznia 2005 r.
Odkryty przez Michael E. Brown ,
Chadwick Trujillo ,
David Rabinowitz
Nazwany po Eris
Nazwa 2003 UB 313

Eris , oficjalnie (136199) Eris (międzynarodowo 136199 Eris  ; tymczasowe oznaczenie 2003 UB 313 ) jest planetą karłowatą w Układzie Słonecznym , najbardziej masywną (27% większą od Plutona ) i drugą co do wielkości (2326  km średnicy, w porównaniu z 2370 dla Plutona). Jest to 9 th  ciało doświadczyło najbardziej masywne i 10 th największym bezpośrednio na orbicie wokół słońce . Ponadto jest to największy obiekt w Układzie Słonecznym, nad którym nie przeleciała jeszcze sonda kosmiczna .

Obiekt transneptunowy , a dokładniej obiekt Scattered Objects Disc , Eris znajduje się poza Pasem Kuipera . Orbity ma silne skłonności o 44 ° i jest bardzo ekscentryczny , pomiędzy 37 i 97  jednostek astronomicznych (AU) Sun - ponad dwukrotnie aphélie Plutona. To czyni ją najdalej znaną planetą karłowatą średnio od Słońca. Podróżuje po tej orbicie z okresem obrotu wynoszącym 559 lat i od momentu odkrycia znajduje się blisko swojego aphelium około 96 j.a. Do 2018 roku, z wyjątkiem niektórych komet długookresowych , Eris i jej jedyny naturalny satelita Dysnomia (około 700  km średnicy) były najbardziej odległymi znanymi obiektami naturalnymi w Układzie Słonecznym. Jego okres rotacji szacowany jest na 25,9 godzin, choć ta wartość nie jest do końca uzgodniona. Jej gęstość od 2,52  ±  0,07  g / cm 3 wskazuje, że jest głównie Rocky i pokryta warstwą bardzo lśniącą lodu, co daje istotną albedo 0,96. Miałby on lekką atmosferę złożoną z metanu i azotu, ewoluującą w zależności od odległości od Słońca, podobną do atmosfery Plutona .

Eris została odkryta w dniu 5 stycznia 2005 r.przez zespół Michaela E. Browna , Chadwicka Trujillo i Davida Rabinowitza z California Institute of Technology (Caltech) w Palomar Observatory , który jako pierwszy nadał jej przydomek „Xena” po serialu telewizyjnym Xena, The Warrior . Ogłoszenie o jej odkryciu, przyspieszone w następstwie kontrowersji związanych z odkryciem Hauméi , zostaje oficjalnie ogłoszone w dniu29 lipca 2005 r.. Jego rozmiar, szacowany wówczas na znacznie większy niż Plutona, oznaczał, że początkowo został zakwalifikowany przez odkrywców i media jako dziesiąta planeta Układu Słonecznego. Ta kwalifikacja, wraz z perspektywą odkrycia innych podobnych obiektów w przyszłości, skłaniają Międzynarodową Unię Astronomiczną (IAU) do zdefiniowania  po raz pierwszy terminu „  planeta ” w sposób formalny. Zgodnie z tą definicją zatwierdzoną dnia24 sierpnia 2006Eris jest planetą karłowatą w taki sam sposób jak Pluton i Ceres , definicja, która będzie następnie zastosowana do Hauméi i Makemake . wczerwiec 2008UAI postanawia również zaklasyfikować Eris do kategorii plutoidów , planet karłowatych krążących dalej niż Neptun . Jej nazwa pochodzi od greckiej bogini z niezgody , Eris , w aluzji do konfliktu jego odkrycie spowodowało wśród astronomów ponad kryteriów definiowania planety.

Historyczny

Odkrycie

Pierwsza obserwacja

Odkrycie Eris jest częścią poszukiwań dziesiątej planety ( planety X ) po Plutonie , wówczas jeszcze uważanej za planetę . Został ponownie uruchomiony po odkryciu (90377) Sedna inlistopad 2003autorstwa Michaela E. Browna , Chadwicka Trujillo i Davida L. Rabinowitza z Kalifornijskiego Instytutu Technologii (Caltech). Po zaobserwowaniu tego, gdy było to na granicy wykrywalności ich oprogramowania (ruch 1,5  sekundy łuku na godzinę) mającego na celu ograniczenie fałszywych trafień , amerykańscy astronomowie decydują się na obniżenie tego progu, ponieważ postulują, że istnieje wiele innych dużych ciał po Orbita Plutona. Zwrzesień 2004, zespoły Caltech przetwarzają swoje stare obrazy za pomocą nowego algorytmu , który wykrywa Eris na wykonanym zdjęciu21 października 2003 r.za pomocą narzędzia QUEST z Schmidt Samuel-Oschin 1,22-metrowym teleskopie w Obserwatorium Palomar , Kalifornia .

Istnienie Eris zostało potwierdzone w dniu 5 stycznia 2005 r.Mike Brown i jego zespół, którzy nadają jej przydomek „  Xena  ” i kryptonim K21021C. Wynika to z odkrycia przez QUEST (136108) Hauméi (wtedy nazywanej "  Santa  ") dokonanego wgrudzień 2004i poprzedza odkrycie (136472) Makémaké (wtedy nazywanej „  Zajączkiem Wielkanocnym  ”) wMarzec 2005. Jednak zespół Caltech postanawia nie ogłaszać publicznie żadnego z tych odkryć i utrzymuje w tajemnicy informacje o istnieniu Eris i kilku innych dużych obiektów transneptunowych w oczekiwaniu na dalsze obserwacje, aby lepiej określić ich naturę. Podczas tych badań odkryła, że ​​chociaż Xena znajduje się trzy razy dalej niż Pluton i 30% dalej niż Sedna, jest sześć razy jaśniejsza. To prowadzi ich do myślenia, że ​​jest większy niż pozostałe dwa, zakładając zwykłe albedo dla obiektu od 0,6 do 0,7.

Następnie znajdują się obrazy sprzed odkrycia , najstarsze zdjęcie Eris pochodzące z3 września 1954, bez podniesienia go w tym czasie.

Pospieszne ogłoszenie publiczne

Publiczne ogłoszenie Eris, początkowo zaplanowane na wrzesień lub Październik 2005podczas międzynarodowej konferencji, jest pospieszone ogłoszeniem odkrycia Hauméa przez hiszpański zespół kierowany przez José Luisa Ortiza Moreno z Instituto de Astrofísica de Andalucía .

ten 20 lipcazespół Caltech publikuje online podsumowanie raportu, który ma ukazać Hauméę we wrześniu, w którym określono, że obiekt może być większy i jaśniejszy niż jakikolwiek inny obiekt znany wcześniej w Pasie Kuipera . Tydzień później hiszpański zespół, ogłaszając, że Pablo Santos Sanz – uczeń José Luisa Ortiza – odkrył obiekt samodzielnie25 lipca 2005 r. dzięki obrazom pochodzącym z Marzec 2003w Obserwatorium Sierra Nevada najpierw wysyła raport do Centrum Minor Planet (MPC), który jest oficjalnie opublikowany29 lipca. W komunikacie prasowym wydanym tego samego dnia zespół José Luisa Ortiza określił Hauméę jako „dziesiątą planetę” , wybór, który Mike Brown skrytykował a posteriori, ponieważ hiszpański zespół nie miał wystarczających informacji, aby to potwierdzić, zwłaszcza na temat jej masy.

Mike Brown szybko uświadamia sobie, że jest to ten sam obiekt, który śledził i że możliwy jest bezpośredni dostęp do raportów z Obserwatorium Kitt Peak , którego używał do sprawdzania orbity, przeszukując Google w poszukiwaniu kodu użytego w publicznym raporcie. Następnie zauważa, że ​​pozycje Xeny (Eris) i Easter Bunny ( Makemake ) są dostępne. Obawiając się, że zostanie podwojony, postanawia nie czekać z ich ujawnieniem do października i tego samego dnia przesyła do RPP informację pozwalającą na oficjalne ujawnienie ich odkrycia.29 lipca. Wieczorem Centralne Biuro Telegramów Astronomicznych (CBAT) publikuje okólnik zapowiadający niemal jednoczesne odkrycie trzech dużych obiektów. Mike Brown prowadzi równolegle konferencję prasową na temat odkrycia Eris – największego obiektu z tej trójki, znacznie przekraczającego rozmiarami Plutona – przedstawiając go jako dziesiątą planetę, a nie Hauméa. Jeśli autorstwo odkrycia Hauméa jest przedmiotem dyskusji między zespołem hiszpańskim a Caltech z powodu tej kontrowersji, w szczególności pierwszego oskarżanego o oszustwo naukowe przez drugiego, zespół amerykański jest w pełni uznawany za odkrywców Eris i Makemake.

Określenie

Eris pochodzi od greckiej bogini Eris (po grecku Ἔρις ), uosobieniem niezgody . Nazwa została zaproponowana przez zespół Caltech w dniu6 września 2006i jest oficjalnie przyznany za pomocą okólnika z Centralnego Biura Telegramów Astronomicznych w dniu13 września 2006 r., po niezwykle długim okresie , w którym obiekt jest znany pod prowizorycznym oznaczeniem 2003 UB 313 , automatycznie nadanym przez Międzynarodową Unię Astronomiczną zgodnie z protokołem wyznaczania mniejszych planet . To opóźnienie w nazywaniu jest spowodowane niepewnością statusu obiektu w danym czasie, a mianowicie planety lub obiektu drugorzędnego, ponieważ różne procedury nomenklatury mają zastosowanie do tych różnych klas obiektów. Oznaczenie mniejszych planet i innych małych ciał polega na nadaniu ciałom, których orbita jest z pewnością znana, ostateczną liczbę. Eris ma numer 136199, więc jej pełne oficjalne naukowe oznaczenie to (136199) Eris.

Przed tym ostatecznym określeniem tematu używano w mediach dwóch pseudonimów. Pierwsza, „Xena” to nieformalna nazwa używana przez zespół w Caltech, po tytułowej bohaterce serialu telewizyjnego Xena, The Warrior , który w tym czasie był nadal emitowany w telewizji. Według Mike'a Browna zachowali ten przydomek dla pierwszego odkrytego obiektu większego niż Pluton, ponieważ zaczynał się od X symbolizującego Planetę X . Ponadto brzmi to mitologicznie i chcieli się upewnić, że wśród obiektów transneptunowych jest więcej bóstw żeńskich; co do Sedny . Jednak nie było ich celem, aby ten pseudonim się rozprzestrzenił i to reporter New York Times pozwolił na swoją popularność po dyskusji z Mike'iem Brownem. Według Goverta Schillinga Mike Brown początkowo chciałby nazwać obiekt definitywnie „  Lila  ”, zgodnie z koncepcją hinduskiej mitologii przypominającą „Lilah”, imię jego właśnie narodzonej córki. Brown decyduje się nie upubliczniać tej nazwy, dopóki nie zostanie oficjalnie zaakceptowana, ponieważ rok wcześniej była ostro krytykowana za naruszenie tego protokołu dla Sedny . Jednak jego osobista strona internetowa informująca o odkryciu znajdowała się pod adresem / ~ mbrown / planetlila iw chaosie po odkryciu Haumei zapomina go edytować przed opublikowaniem. Zamiast wzniecać kontrowersje podobne do Sedny, po prostu mówi, że strona nosi imię jego córki, a następnie porzuca pomysł nazwania obiektu „Lila”. Ponadto Diane, żona Mike'a Browna i tak była przeciwna faktowi, że to imię jest używane do potajemnego odwoływania się do ich córki ze względu na potencjalne konsekwencje, jakie może to mieć dla dziecka.

Zespół Caltech sugeruje również „  Persefoną  ”, żonę boga Plutona . Nazwa ta była już kilkakrotnie używana przez pisarza science fiction Arthura C. Clarke'a i była popularna w tym czasie, zwłaszcza po wygraniu ankiety przeprowadzonej przez New Scientist . W tym ostatnim „Xena”, mimo że jest tylko pseudonimem, zajmuje czwarte miejsce. Jednak wybór ten staje się niemożliwy, gdy obiekt ogłoszony jest jako planeta karłowata, ponieważ istnieje już asteroida o tej nazwie (399) Persefona .

Aby uzasadnić Eris, ostatecznego wyboru zespołu Caltech, Mike Brown wyjaśnia, że obiekt został uznany za planetę tak długo, że w związku z tym zasługuje na nazwę z greckiej i rzymskiej mitologii , podobnie jak inne planety. Eris, którą dalej opisuje jako swoją ulubioną boginię, jest w mitologii greckiej odpowiedzialna za konflikty i niezgodę, zwłaszcza wojnę trojańską . Astronom nawiązuje następnie do kontrowersji wokół definicji planety wywołanej odkryciem obiektu. Nazwa satelity Eris, Dysnomia , która jest nazwą greckiej bogini anarchii , zachowuje tę ideę. Zanim został oficjalnie nazwany, jego odkrywcy nazwali go „Gabrielle”, po pomocniku Xeny w serialu telewizyjnym. Ukłon w stronę serialu jest w ten sposób zachowany, ponieważ w języku angielskim anarchię nazywa się bezprawiem, a aktorką grającą Xenę jest Lucy Lawless .

Grecki i łaciński morfologiczne motyw nazwy jest Erid- , więc przymiotnik odpowiadający karłowatej planety jest „eridian” (w języku angielskim eridian ).

Status

Eris to transneptunowa planeta karłowata , czyli plutoid . Jego charakterystyka orbitalna bardziej szczegółowo klasyfikuje go jako rozproszony obiekt dyskowy (lub obiekt rozproszony), obiekt transneptunowy , który został zakłócony od pasa Kuipera do bardziej odległych orbit (ponad około 48  AU ) w sekwencji zakłóceń grawitacyjnych z Neptunem - iw mniejszym stopniu z innymi planetami olbrzymami  - podczas formowania się Układu Słonecznego .

Chociaż jego silne nachylenie orbity jest niezwykłe wśród większości innych znanych rozproszonych obiektów , modele teoretyczne – takie jak model z Nicei  – sugerują, że rozproszone obiekty, które pierwotnie znajdowały się w pobliżu wewnętrznej krawędzi Pasa Kuipera, byłyby rozproszone na orbitach o nachyleniu wyższym niż przedmioty pasa zewnętrznego. Ponieważ oczekuje się, że wewnętrzny pas Kuipera będzie ogólnie bardziej masywny niż zewnętrzny, astronomowie wyjaśniają w ten sposób obecność Eris i innych dużych obiektów o dużym nachyleniu orbity, podczas gdy wcześniej były one pomijane, a obserwacje koncentrowały się w pobliżu ekliptyki .

Eris, początkowo uważana za większą od Plutona , jest ogłaszana przez NASA jako „  dziesiątą planetę  ” w Układzie Słonecznym oraz w doniesieniach medialnych o jej odkryciu. W odpowiedzi na niepewność co do jego statusu i ze względu na debatę, czy Pluton powinien być nadal klasyfikowany jako planeta , Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) deleguje grupie astronomów zadanie opracowania wystarczająco precyzyjnej definicji terminu planeta do rozstrzygnięcia pytanie. Eris i Pluton, będąc pod wieloma względami podobnymi, wydaje się, że powinny być zaklasyfikowane do tej samej kategorii, a pod koniec 2005 roku Mike Brown sugeruje na przykład jako kryterium, że nowy odkryty obiekt byłby planetą, gdyby był większy niż Pluton, argumentując wagę tradycji, aby utrzymać Plutona jako planetę. Uważa się, że ta propozycja jest zorientowana, ponieważ Eris jest wtedy uważana za większą niż Pluton i dlatego znalazłby się odkrywcą dziesiątej planety.

Definicja Międzynarodowa Unia Astronomiczna planet została przyjęta na24 sierpnia 2006. Zarówno Eris, jak i Pluton zostają sklasyfikowane jako planety karłowate , kategoria odrębna od nowej definicji planety. Wybór ten jest wówczas bardzo kontrowersyjny i wielu astronomów wywołuje różne formy protestów i petycji, aby Pluton pozostał planetą. Jednak, ku zaskoczeniu wielu, Mike Brown aprobuje tę decyzję, nawet jeśli oznacza to, że jego odkrycie nie będzie planetą. Wciąż publikuje na swojej stronie „Requiem dla Xeny” dzień po decyzji. UAI następnie dodaje wwrzesień 2006obiekt do swojego katalogu mniejszych planet , wyznaczając go (136199) Eris .

Nowy podkategorię „  plutoids  ”, których Eris jest częścią, został oficjalnie utworzony przez UAI na posiedzeniu Komitetu Wykonawczego w Oslo na11 czerwca 2008.

Charakterystyka fizyczna

Wymiary

Od czasu odkrycia, pomiary wymiarów Eris były wielokrotnie przeliczane i poprawiane.

Pierwsza wartość wielkości Eris została opublikowana w Luty 2006w Nature przez niemiecki zespół dzięki do radioteleskopu w Instytucie Milimetr Radioastronomii (IRAM) w Hiszpanii i na podstawie promieniowania cieplnego na długości 1,2  mm , gdzie jasność obiektu zależy tylko od jego powierzchni i temperatury powierzchni. Wynik wynosi 3000  ± 400  km, a badanie nosi tytuł „Obiekt transneptunowy UB313 jest większy niż Pluton” w formie stwierdzenia stanowczego, co jest rzadką praktyką w badaniach według Alaina Doressoundirama i Emmanuela Lelloucha .

Kilka miesięcy później, w maj 2006, zespół Mike'a Browna publikuje ich wartość dla średnicy Eris na 2397  ± 100  km na podstawie zdjęć wykonanych przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a od 2003 roku. Jego wielkość wywodzi się z faktu, że jasność obiektu zależy zarówno od jego wielkości, jak i jego albedo . Eris byłoby zatem 4% większy niż Pluton i jego albedo będzie 0,96, które sprawiają, że najjaśniejszym obiektem w Układzie Słonecznym po Enceladus , o naturalnym satelicie od Saturna . To wysokie albedo może być spowodowane jej lodowatą powierzchnią, uzupełnianą przez wahania temperatury w zależności od tego, czy ekscentryczna orbita Eris przybliża ją mniej lub bardziej do Słońca. Odnosząc się do istotnej różnicy między wynikami teleskopu Hubble'a a wynikami IRAM, Mike Brown wyjaśnia, że ​​dokonał przybliżenia wielkości absolutnej nieco niższej niż wcześniej zakładano ( -1,12  ± 0,01 w stosunku do -1, 16  ± 0,1 ), co powoduje różnice w obliczonej średnicy.

w listopad 2007, seria obserwacji największych obiektów transneptunowych przez Kosmiczny Teleskop Spitzera dostarcza kolejnego przybliżenia Eris o szacowanej średnicy nawet większej niż 2600 +400−200 km , co sugeruje, że planeta karłowata może być nawet o 30% większa niż Pluton. Tak więc, w świetle tych trzech obserwacji, wiedza naukowa z 2008 roku nadal pozwala „z całą pewnością stwierdzić, że Eris jest większa od Plutona” .

Jednakże 6 listopada 2010Eris ukrywa się 16 th wielkości gwiazdą w Whale konstelacji . Po raz pierwszy zaobserwowano w Układzie Słonecznym zakrycie obiektu tak daleko od Słońca. Zjawisko to jest obserwowane w szczególności przez 27 sekund z obserwatorium La Silla i przez 76 sekund z obserwatorium Alaina Maury , niedaleko San Pedro de Atacama , kilka teleskopów umieszczonych na linii obserwacyjnej rozciągającej się od Ameryki Środkowej po Afrykę śledzi zdarzenie. Środki te, między innymi, pozwalają Bruno Sicardy et al. znacznie dokładniej wyprowadzić nową wartość średnicy gwiazdy przy 2 326 ± 12  km . To nieco mniej niż Pluton , którego średnica szacowana jest na 2 344  km , a zatem sugeruje, że Eris jest w rzeczywistości mniejsza od Plutona, wbrew temu, co wcześniej sądzono. Dla porównania, rozmiar ten jest mniejszy niż jedna piąta średnicy Ziemi .

Chociaż istnieje zatem duża niepewność co do wymiarów Eris, pomiar jej masy jest znany ze znacznie większą precyzją. Rzeczywiście, dzięki okresie obrót jej księżyca Dysnomia w 15.774 dni, to jest możliwe, z trzeciego prawa Keplera bezpośrednio o ich masy i wywnioskować, że Eris (1,66 ± 0,02) x 10 22  kg , lub 27% większa niż Plutona.

w lipiec 2015, wartość średnicy Plutona jest dopracowana do 2370 ± 20  km dzięki pomiarom wykonanym przez sondę New Horizons , co pozwala potwierdzić, że Pluton jest rzeczywiście większy od Eris. Wymiary te potwierdzają, że Eris jest 9 th  ciało doświadczyło najbardziej masywne i 10 th największym bezpośrednio na orbicie wokół słońce .

Skład wewnętrzny

Skład wewnętrzny Eris jest obecnie nieznany, ale może być zbliżony do składu Plutona . Gdyby istniało zróżnicowanie planetarne , mogłoby to mieć skalisty rdzeń . Dzięki znanej masie i wielkości zweryfikowanej z dużą dokładnością podczas zakrycia w 2010 roku, pierwszy pomiar gęstości Eris jest dokonywany na 2,52  ±  0,05  g/cm 3 , ponownie oszacowany w 2021 na 2 , 43  ±  0,05  g/cm 3 . To znacznie więcej niż gęstość Plutona szacowana na 1,75  g/cm 3 . Zatem gęstość zbliżoną do 1 lodu wykrytego na powierzchni musi być skompensowana przez masyw skalny o gęstości około 4 lub 5, w proporcji równej lódowi wodnemu i lotnym substancjom ( azot , metan , tlenek węgla ). . W proporcjach Eris byłaby dużym skalistym ciałem pokrytym skromnym płaszczem lodu o grubości stu kilometrów, przy czym dwa składniki liczą się w proporcjach około 70% i 30%, z większą ilością skał niż Pluton, ponieważ gęstość Eris jest wyższa. Skały te mogą wynurzać się na powierzchnię niewidoczne, ponieważ nie mają charakterystycznych sygnatur spektralnych lub mogą być pokryte warstwą lodu. Jednak wszystkie te założenia pozostają niepewne i otwarte na krytykę, ponieważ opierają się na wielkości i gęstości planety karłowatej, które nie są znane z wystarczającą pewnością.

Przy zawartości lodu wodnego rzędu 50% lub więcej dla masy Eris, w głębokich warstwach możliwa jest obecność wody w stanie ciekłym pod wpływem wysokiego ciśnienia w warstwach głębokich, współistniejących z lodem pod wysokim ciśnieniem. Modele wewnętrznego ogrzewania przez rozpad radioaktywny zgodnie sugerują, że Eris może mieć ocean subglacjalny na granicy między płaszczem a jądrem.

Obszar

Jedynym sposobem na wywnioskowanie charakterystyki powierzchni Eris z lub wokół Ziemi jest użycie metod pośrednich, takich jak analiza spektralna . Widma elektromagnetycznego ERI obserwowano przez teleskop 8 metrów Gemini North w Hawajach z25 stycznia 2005 r.. Analiza obiektu w podczerwieni ujawnia obecność lodu metanowego - i potencjalnie lodu azotowego - wskazując, że powierzchnia Eris wydaje się być podobna do powierzchni Plutona . Jest to trzeci obiekt transneptunowy, na którym wykryto metan, po Plutonie i jego księżycu Charonie . Ponadto, Triton , A naturalny satelita z Neptune , wydaje się być podobny do pochodzenia obiektów w Kuiper taśmy a także posiada metanu na jego powierzchni. Kolejne kolejne analizy prowadzą do modelowania i podziału powierzchni planety karłowatej na dwie części: jedną pokrytą niemal czystym lodem metanowym, a drugą mieszanką lodu, azotu i wody oraz tolinów . Stężenie azotu na powierzchni może zmieniać się wraz z głębokością i zmianami sezonowymi .

Jednak w przeciwieństwie do Plutona i Tritona, Eris wydaje się być szara, a nawet biała . Czerwonawy kolor Plutona jest prawdopodobnie spowodowany osadami tolinu na jego powierzchni, które przyciemniają go poprzez wzrost jego temperatury, a tym samym powodują odparowanie złóż metanu. Dla porównania, Eris znajduje się na tyle daleko od Słońca, że ​​metan kondensuje na jej powierzchni, nawet gdy jej albedo jest niskie. Ta jednolita kondensacja na całej powierzchni w dużej mierze pokryłaby złoża czerwonego toliny.

Ze względu na orbitę, oczekuje się, że temperatura powierzchni Eris będzie wahać się między 30 a 56  K ( -243  ° C i -217  ° C ). Ponieważ metan jest bardzo lotny, jego obecność wskazuje, że Eris zawsze przebywała w odległym regionie Układu Słonecznego, gdzie temperatura jest wystarczająco niska, lub że ma wewnętrzne źródło metanu, które kompensuje utratę gazu z atmosfery. Obserwacje te kontrastują z obserwacjami innej transneptunowej planety karłowatej, Hauméa , która ma lód wodny, ale nie zawiera metanu.

Atmosfera

Eris wydaje się niezwykle jasna: jej bardzo wysokie albedo wynoszące 0,96 oznacza, że ​​odbija do 96% światła słonecznego, czyli znacznie więcej niż 80% widzianych na przykład przy świeżym śniegu . Aby wyjaśnić to zjawisko, Bruno Sicardy , nauczyciel-badacz w LESIA , sugeruje: „Ten blask można wytłumaczyć młodością lub świeżością zamarzniętej ziemi: nie pochodzi on z początków Układu Słonecznego. Gdy Eris zbliża się lub oddala od Słońca na swojej orbicie, jej azotowa atmosfera kondensuje się w cienką błyszczącą warstwę o grubości około milimetra. Potem znowu znika ” .

Ta jasność pozwala sugerować, że Eris posiada atmosferę, potencjalnie bliźniaczą tej Plutona . Kiedy Eris znajduje się w peryhelium , około 37,77  AU , jej atmosfera byłaby maksymalna: na powierzchni niektóre obszary są bardzo jasne z powodu pozostałości lodu azotowego, a ciemne obszary złożone ze złożonych węglowodorów odnotowanych przez sublimację lodu. Będzie tak za około 250 lat, a atmosfera Eris będzie wtedy najbliższa dzisiejszej Plutona, z ciśnieniem atmosferycznym zbliżonym do mikrobarów . Gdy Eris oddala się od Słońca, jego atmosfera skrapla się i pokrywa powierzchnię chłodnym lodem. W najdalszym punkcie lód ciemnieje pod wpływem promieniowania ultrafioletowego i tworzą się złożone związki. Gdy zbliża się jej kolejne peryhelium, lód znów zaczyna sublimować.

Orbita

Charakterystyka orbity

Eris ma silnie ekscentryczną orbitę, która wynosi 38 j.a. od Słońca na jej peryhelium i 97.56 j.a. na jej aphelium , z okresem obiegu wynoszącym 559  lat . W przeciwieństwie do ośmiu planet, których orbity leżą mniej więcej w tej samej płaszczyźnie co Ziemia , orbita Eris jest bardzo mocno nachylona  : tworzy z ekliptyką kąt około 44 stopni . Ponieważ termin perihelium jest ustawiony na wybranej epoki pomocą Obliczenia numeryczne rozwiązanie o problemu dwa ciała , dalsze Epoki od dnia perihelium, mniej dokładne wyniki. Jet Propulsion Laboratory Horizons dotrze po symulacji do wniosku, że Eris przybył w peryhelium około 1699 roku, w aphelium około 1977 roku i powróci do swojego peryhelium około 2257.  

Eris znajduje się w latach 20. XX wieku w odległości około 96 jednostek astronomicznych od Słońca, prawie w jej aphelium, co oznacza, że ​​promienie słoneczne potrzebują ponad dziewięciu godzin , aby do niej dotrzeć. Po odkryciu Eris i Dysnomia są najbardziej odległymi znanymi obiektami w Układzie Słonecznym, z wyjątkiem komet długookresowych i sond kosmicznych, takich jak Voyager 1 i 2 czy Pioneer 10 . Tak jest do 2018 roku, po odkryciu 2018 VG 18 . Jednak z półosią wielką wynoszącą prawie 68 jednostek astronomicznych nie jest to obiekt niekometarny z najodleglejszym peryhelium, ani obiekt niekometarny o najdłuższym okresie rewolucji. Tak więc od 2008 roku ponad czterdzieści znanych obiektów transneptunowych znajdowało się bliżej Słońca niż Eris, nawet jeśli ich półoś wielka jest większa, tak jak 1996 TL 66 , 2000 CR 105 , 2000 OO 67 , 2006 SQ 372 lub (90377) Sedna .

Peryhelium Eris o wartości około 38 j.a. jest typowe dla obiektów rozproszonych i chociaż znajduje się na orbicie Plutona, w zasadzie chroni je przed wpływem Neptuna , którego wielka półoś znajduje się w odległości 30 j.u. od Słońca. Z drugiej strony Pluton, podobnie jak inne plutyny , porusza się po mniej nachylonej i mniej ekscentrycznej orbicie i, chroniony przez rezonanse orbitalne , może przejść przez orbitę Neptuna. Za około osiem stuleci Eris będzie bliżej Słońca niż Pluton przez kilka dekad. Zostałby uformowany na wewnętrznej krawędzi Pasa Kuipera i pod wpływem Neptuna podczas formowania się Układu Słonecznego, co wyjaśnia jego położenie i silne nachylenie orbity.

Jeśli chodzi o jego okres rotacji , szacuje się na 25,9 godziny. Pomiar ten opiera się w szczególności na obliczeniach za pomocą teleskopu kosmicznego Swift i pomiarach naziemnych, co pozwala zagwarantować ten pomiar z pewnością statystyczną 99%. Jednak dalsze obliczenia na podstawie danych z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a dają znacznie wyższą wartość 14,56 ± 0,10 dnia i wskazują, że Dysnomy byłaby praktycznie w obrocie synchronicznym z okresem obrotu wynoszącym około 15,79 dnia.

Widoczność

Pozorna wielkość Eris wynosi 19, co jest jasne na tyle, aby wykrywać stosując niektóre teleskopów amatorów . Na przykład teleskop 200  mm z przetwornikiem obrazu CCD może wykryć Eris w sprzyjających warunkach. Dzięki silnemu albedo wynoszącemu 0,96 Eris byłaby o 50% jaśniejsza niż Pluton, gdyby została sprowadzona na tę samą odległość, co druga planeta karłowata.

Pomimo jego względnej widoczności, jego odkrycie jest późno podobnie jak Haumea i Makemake ponieważ pierwsze badania odległych obiektów początkowo koncentruje się na regionach blisko ekliptyki , to konsekwencją faktu, że planety i większość małych ciał Układu Słonecznego akcję wspólna płaszczyzna orbity powodu tworzenia się Układu Słonecznego w protoplanetarnym dysku .

Ze względu na strome nachylenie swojej orbity Eris pozostaje przez wiele lat w tej samej tradycyjnej konstelacji zodiaku . Znajduje się od 1929 roku w gwiazdozbiorze Wieloryba , aw 2036 wejdzie w Ryby . Był w Rzeźbiarzu od 1876 do 1929 i w Feniksie od około 1840 do 1875. Po wejściu w 2065 w Baranie przejdzie na północną półkulę niebieską: w 2128 w Perseuszu i w 2173 w Żyrafie, gdzie dotrze jego maksymalna północna deklinacja .

Satelita

Eris ma unikalnego znanego naturalnego satelitę o nazwie Dysnomy (oficjalnie: (136199) Eris I Dysnomy). Został odkryty przez zespół Michaela E. Browna w dniu10 września 2005 r.z 10-metrowym teleskopie w Obserwatorium WM Keck , Hawaje , i oficjalnie ogłoszone2 października 2005 r.. Jego odkrycie jest wynikiem zastosowania przez zespół optyki adaptacyjnej nowego systemu laserowego przewodnika dla czterech najjaśniejszych obiektów transneptunowych ( Pluton , Makemake , Hauméa i Eris). Jego najbardziej prawdopodobną przyczyną powstania, podobnie jak w przypadku prawie wszystkich innych księżyców obiektów transneptunowych, byłaby kolizja, po której nastąpiłby akrecja gruzu wokół pozostałego masywnego obiektu. Orbita satelity mogła ulec znacznej ewolucji, ponieważ nie można wykluczyć zderzenia, które doprowadziło do jego powstania i obecności innych jeszcze nie odkrytych satelitów.

Dysnomy po raz pierwszy nosi prowizoryczne oznaczenie „  S/2005 (2003 UB 313 ) 1  ”, zwyczajowe oznaczenie satelity. Następnie, po tym, jak "  2003 UB 313  " otrzymuje nieoficjalną nazwę "  Xena  ", zespół postanawia  nadać satelicie przydomek "  Gabrielle ", od imienia pomocnika fikcyjnej postaci . Po tym, jak Eris otrzymał swoje ostateczne imię, wybór „Dysnomy” jest ustawiony wwrzesień 2006W odniesieniu do greckiej bogini anarchii Dysnomia (w greckiej Δυσνομία ), która jest córką Eris . Brown ujawnia również, że wybór był motywowany podobieństwem imienia do imienia jego żony Diane.

Jest to prawdopodobnie drugi co do wielkości księżyc planety karłowatej, po Charonie okrążającym Plutona, i pozostaje jednym z dwunastu największych znanych obiektów transneptunowych o szacowanej średnicy 700 ± 115  km (od 25% do 35% średnicy Eris). Jego okres obrotu wokół Eris jest 15.785 0.000 899 ± 050 dni z lekkim ekscentryczność z 0,0062 i wielkiej półosi z  37,430 km . Te szczegółowe obserwacje orbity Dysnomy wokół Eris umożliwiają dokładne poznanie masy planety karłowatej i układu dzięki trzeciemu prawu Keplera . Szacuje się, że kolejna seria tranzytów satelitarnych przez planetę karłowatą nastąpi w 2239 roku.

Badanie

Eris nigdy nie była przelatywana przez sondę kosmiczną - jest to nawiasem mówiąc największy obiekt w Układzie Słonecznym, nad którym nigdy nie przelatywała - ale w 2010 roku, po udanym locie nad Plutonem przez sondę Space New Horizons , przeprowadzono kilka badań w celu ocenić wykonalność innych misji monitorujących w celu zbadania Pasa Kuipera i poza nim. Istnieją wstępne prace nad opracowaniem sondy przeznaczonej do badania układu eridian, którego masa, źródło zasilania oraz układy napędowe są kluczowymi obszarami technologicznymi dla tego typu misji.

Szacuje się, że Eris flyby misja może potrwać 24.66 roku przy użyciu pomocy grawitacyjne z Jowisza , na podstawie daty rozpoczęcia działalnościKwiecień 2032 lub w Kwiecień 2044. Eris byłaby 92,03  AU od Słońca, kiedy sonda przybyła.

Uwagi i referencje

Uwagi

  1. Pierwsze szacunki wskazywały na średnicę do 3600 kilometrów, ponad półtora raza większą od Plutona, ale ta wartość została znacznie wyjaśniona i skorygowana w dół dzięki gwiezdnej zakryciu Eris obserwowanej w 2010 roku.
  2. „  Trans-neptunowy obiekt UB313 jest większy niż Pluton  ” – F. Bertoldi, W. Altenhoff, A. Weiss, KM Menten & C. Thum.

Bibliografia

  1. (w) Kari Reitan, „  Astronomowie mierzą masę największej planety karłowatej  ” na nasa.gov ,14 czerwca 2007 r.(dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  2. (en) Jet Propulsion Laboratory , „  JPL Small-Body Database Browser: 136,199 Eris (2003 UB313)  ” .
  3. (en) "  System Eris / Dysnomia I: Orbita Dysnomii  " , Ikar , tom.  355,1 st lutego 2021, s.  114130 ( ISSN  0019-1035 , DOI  10.1016 / j.icarus.2020.114130 , przeczytany online , dostęp 21 kwietnia 2021 ).
  4. (w) HG Roe ER Pike i ME Brown , "  Próba detekcji położenia obrotowego Eris  " , Ikar , tom.  198 n O  2grudzień 2008, s.  459-464 ( DOI  10.1016 / j.icarus.2008.08.001 , przeczytaj online , dostęp 21 kwietnia 2021 ).
  5. (en) "  Komentarz Browna i in. do ostatnich pomiarów rozmiaru Teleskopu Kosmicznego Hubble'a 2003 UB313 .  » , Max-Planck-Institut für Radioastronomie ,13 kwietnia 2006.
  6. (en) Gazetteer of Planetary Nomenclature , „  Nazwy planet i satelitów oraz odkrywcy  ” na stronie planetarynames.wr.usgs.gov , United States Institute for Geological Studies (USGS) .
  7. (cm) Centralne Biuro Astronomicznych telegramów (CBAT) "  (134340) Pluton (136199) ERI, i (136199) ERI I (Dysnomia)  " , Okrągłe n O  8747 Międzynarodowego Związku Astronomicznego (IUAC 8747 ),13 września 2006.
  8. (w) „  Minor Planet Designations  ” , IAU: Minor Planet Center ,29 lutego 2004 r.(dostęp 11 listopada 2007 ) .
  9. Schilling 2009 , s.  196.
  10. Moltenbrey 2016 , s.  202.
  11. (w) ME Brown, CA Trujillo, DL Rabinowitz , „  Odkrycie obiektu o rozmiarach planetarnych w rozproszonym pasie Kuipera  ” , The Astrophysical Journal , tom.  635 n o  1,grudzień 2005, s.  L97-L100 ( DOI  10.1086/499336 , podsumowanie ).
  12. (en) Mike Brown , „  Odkrycie Eris, największej znanej planety karłowatej  ”, na web.gps.caltech.edu .
  13. Schilling 2009 , s.  197.
  14. Szyling 2009 , s.  196-200.
  15. Schilling 2009 , s.  198.
  16. Maran i Marschall 2009 , s.  160.
  17. (w) Michael E. Brown , „  Haumea  ” na mikebrownsplanets.com , Mike Brown's Planets ,17 września 2008(dostęp 8 kwietnia 2021 ) .
  18. (en-US) Kenneth Chang , „  Piecing together the Clues of a Old Collision Iceball by Iceball  ” , The New York Times ,20 marca 2007 r.( ISSN  0362-4331 , przeczytany online , dostęp 23 marca 2021 ).
  19. Szyling 2009 , s.  199.
  20. (en-US) John Wenz , „  To zdjęcie uchwyciło Plutona 5 lat przed jego odkryciem  ”, w serwisie Popular Mechanics ,8 września 2015(dostęp 8 kwietnia 2021 ) .
  21. Szyling 2009 , s.  202.
  22. Maran i Marschall 2009 , s.  160-161.
  23. (w) D. Rabinowitz, S. Tourtellotte (Uniwersytet Yale), Brown (Caltech), C. Trujillo (Obserwatorium Gemini), „  [56.12] Fotometryczne obserwacje bardzo jasnego roku NWT z niezwykłą krzywą jasności  ” na aasarchives .blob. core.windows.net , 37. spotkanie DPS ,8 września 2005(dostęp 23 marca 2021 r . ) .
  24. Szyling 2009 , s.  208.
  25. (w) "  Minor Planet Electronic Circular 2005 O36: 2003 EL61  " , Minor Planet Center (MPC) ,29 lipca 2005 r.( przeczytane online , konsultowane 5 lipca 2011 ).
  26. (Es) Alfredo Pascual, „  Estados Unidos” conquista „Haumea  ” , na abc.es , ABC.es ,20 września 2008.
  27. Szyling 2009 , s.  209.
  28. (en-US) Dennis Overbye , „  One Find, Two Astronomers: An Ethical Brawl  ” , The New York Times ,13 września 2005( ISSN  0362-4331 , przeczytany online , dostęp 23 marca 2021 ).
  29. (en-US) John Johnson Jr. i Thomas H. Maugh II , „  His Stellar Discovery Is Eclipsed  ” , w Los Angeles Times ,16 października 2005(dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  30. (w) Jeff Hecht, „  Astronom zaprzecza niewłaściwemu wykorzystaniu danych internetowych  ” na newscientist.com , NewScientist.com ,21 września 2005 r..
  31. Schilling 2009 , s.  210.
  32. (w) "  Minor Planet Electronic Circular 2005 O41: 2003 UB313  " , Minor Planet Center (MPC) ,29 lipca 2005 r.( przeczytane online , konsultowane 5 lipca 2011 ).
  33. (w) "  Minor Planet Electronic Circular 2005 O42: 2005 FY9  " , Minor Planet Center (MPC) ,29 lipca 2005 r.( przeczytane online , konsultowane 5 lipca 2011 ).
  34. (w) Central Bureau for Astronomical Telegrams (CBAT) "  Okólnik nr 8577: 2003 EL_61 2003 UB_313, 2005 AND FY_9  " na cbat.eps.harvard.edu ,29 lipca 2005 r.(dostęp 24 kwietnia 2021 r . ) .
  35. Szyling 2009 , s.  211.
  36. (en) "  IAU0605: IAU Names Dwarf Planet Eris  " , Wiadomości Międzynarodowej Unii Astronomicznej ,14 września 2006 r..
  37. (w) International Astronomical Union , „  Naming of astronomical objects: Minor Planets  ” na stronie iau.org (dostęp 23 marca 2021 r . ) .
  38. (en) Committee on the Status of Women in Astronomy , „  Status: A report on women in astronomy  ” [PDF] , na aas.org ,styczeń 2006, s.  23.
  39. Doressoundiram i Lellouch 2008 , s.  90.
  40. Brązowy 2010 , s.  159.
  41. Schilling 2009 , s.  214.
  42. (w), Centrum drobnych planety , "  Circular n °  52733  " [PDF] na minorplanetcenter.org , Mniejsza planeta Centre ,28 września 2004 r., s.  1.
  43. Schilling 2009 , s.  201-202.
  44. (w) Jay Garmon, „  Geek Trivia: Planet X oznacza miejsce  ” w TechRepublic  (w) ,5 września 2006 r.(dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  45. (w) JPL Small-Body Database Browser , „  399 Persephone (A895 DD)  ” na ssd.jpl.nasa.gov (dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  46. (w) Andy Sullivan, „  Xena zmieniła nazwę na Eris w losowaniu planety  ” na abc.net.au , Reuters ,15 września 2006.
  47. Doressoundiram i Lellouch 2008 , s.  112.
  48. Schilling 2009 , s.  256-257.
  49. (en-US) David Tytell, „  All Hail Eris and Dysnomia  ” , w Sky & Telescope ,14 września 2006 r.(dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  50. (w) „  Eris - WordSense Dictionary  ” na wordsense.eu (dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  51. (w) Csaba Kiss , Agnes Kospal Attila Moor i András Pál , „  Przestrzennie rozdzielona emisja termiczna układu Eris-Dysnomia  ” , Amerykańskie Towarzystwo Astronomiczne , spotkanie DPS , tom.  49,1 st październik 2017, s.  504.10 ( przeczytany online , dostęp 21 kwietnia 2021 ).
  52. (w) Robert Roy Britt, „  Pluton teraz nazywany Plutoidem  ” na Space.com ,11 czerwca 2008(dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  53. (w) Rodney S. Gomes , Tabaré Gallardo , Julio A. Fernandez i Adrian Brunini , „  O pochodzeniu dysku rozproszonego z wysokimi peryhelium: rola mechanizmu Kozai i rezonansów ruchu średniego  ” , Mechanika niebiańska i astronomia dynamiczna , lot.  91, n o  1,1 st styczeń 2005, s.  109–129 ( ISSN  1572-9478 , DOI  10.1007 / s10569-004-4623-y , odczyt online , dostęp 21 kwietnia 2021 ).
  54. Moltenbrey 2016 , s.  204.
  55. (w) R. Gomes , HF Levison , K. Tsiganis i A. Morbidelli , „  Pochodzenie kataklizmu późnego okresu ciężkiego bombardowania planet ziemskich  ” , Nature , tom.  435 n O  7041,maj 2005, s.  466-469 ( ISSN  0028-0836 i 1476-4687 , DOI  10.1038 / nature03676 , przeczytaj online , dostęp 4 września 2020 r. ).
  56. (w) Rodney S. Gomes , Tabaré Gallardo , Julio A. Fernandez i Adrian Brunini , „  O pochodzeniu dysku rozproszonego z wysokimi peryhelium: rola mechanizmu Kozai i rezonansów ruchu średniego  ” , Mechanika niebiańska i astronomia dynamiczna , lot.  91, n o  1,1 st styczeń 2005, s.  109–129 ( ISSN  1572-9478 , DOI  10.1007 / s10569-004-4623-y , odczyt online , dostęp 8 kwietnia 2021 ).
  57. (w) CA Trujillo i ME Browna , "  The Caltech Wide Area Sky Survey  " , Ziemi, Księżyca i planet  (w) , vol.  92, n o  1,1 st czerwiec 2003, s.  99-112 ( ISSN  1573-0794 , DOI  10.1023 / B: MOON.0000031929.19729.a1 , czytanie online , dostęp 21 marca 2021 ).
  58. (w) Michael E. Brown , Chadwick Trujillo i David Rabinowitz , "  Odkrycie kandydata Wewnętrzna Obłok Oorta Planetoida  " , Astrophysical Journal , vol.  617 n o  1,10 grudnia 2004 r., s.  645-649 ( ISSN  0004-637X i 1538-4357 , DOI  10.1086 / 422095 , czytaj online , dostęp 21 marca 2021 ).
  59. (w) "  Naukowcy finansowani przez NASA odkrywają dziesiątą planetę  " , Laboratorium Napędów Odrzutowych ,29 lipca 2005 r.(dostęp 12 listopada 2007 ) .
  60. Antoine Duval, „  29 lipca 2005, odkrycie Eris i dzień, w którym Pluton przestał być planetą  ” , na Sciences et Avenir ,29 lipca 2020 r.(dostęp 8 kwietnia 2021 ) .
  61. Doressoundiram i Lellouch 2008 , s.  106-107.
  62. (w) Międzynarodowa Unia Astronomiczna , „  Rezolucje 5 i 6 Zgromadzenia Ogólnego IAU 2006  ” [PDF] na iau.org ,24 sierpnia 2006(dostęp 2 maja 2021 r . ) .
  63. (w) RR Britt, „  Pluton zdegradowany: nie jest już planetą w wysoce kontrowersyjnej definicji  ” , Space.com,2006(dostęp 12 listopada 2007 ) .
  64. (w) Mike Brown, „  Requiem dla Xeny  ” na web.gps.caltech.edu ,25 sierpnia 2006(dostęp 22 kwietnia 2021 r . ) .
  65. (en-US) Rachel Courtland , „  Plutonopodobne obiekty, które można nazwać 'plutoidami'  ” , w New Scientist ,11 czerwca 2008(dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  66. (w) Edward LG Bowell, „  Plutoid wybrany jako nazwa dla obiektów Układu Słonecznego, takich jak Pluton  ” na iau.org ,11 czerwca 2008(dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  67. Doressoundiram i Lellouch 2008 , s.  90-91.
  68. (i) F. Bertoldi W. Altenhoff A. Weiss Mentena KM C. Thum , „  trans-Neptunian Przedmiotem UB 313 jest większa niż Pluton  ” , Naturę] , tom.  439 n O  7076,Luty 2006, s.  563-564 ( DOI  10.1038 / nature04494 , podsumowanie ).
  69. (en) ME Brown, EL Schaller, HG Roe, DL Rabinowitz, CA Trujillo , „  Bezpośredni pomiar wielkości 2003 UB313 z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a  ” , The Astronomical Journal , tom.  643 n O  2maj 2006, s.  L61 – L63 ( DOI  10.1086/504843 , podsumowanie ).
  70. (i) B. Sicardy JL Ortiz M. Assafin E. Jehin , „  Pluton jak promień i wysokim albedo na karłowatej planety Eris z zakrycie  ” , Naturę , tom.  478 n O  7370,październik 2011, s.  493-496 ( ISSN  1476-4687 , DOI  10.1038 / nature10550 , czytanie online , dostęp 22 kwietnia 2021 ).
  71. (w) John Stansberry , Will Grundy , Mike Brown i Dale Cruikshank , „  Właściwości fizyczne pasa Kuipera i obiektów centaurów: ograniczenia z Kosmicznego Teleskopu Spitzera  ” , Układ Słoneczny poza Neptunem ,5 listopada 2007 r.( przeczytaj online [PDF] , dostęp 18 kwietnia 2021 ).
  72. (en) European Southern Observatory , „  Zakrycie planety karłowatej Eris w listopadzie 2010  ” , na eso.org ,26 października 2011(dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  73. "  Eris wpada w linię  " , Ciel et Espace ,luty 2011.
  74. (i) B. Sicardy JL Ortiz M. Assafin E. Jehin , „  wielkość, gęstość albedo i ograniczają atmosferze planety karłowatej Eris z gwiaździstym zakrycie  ” , EPSC-DPS wspólne Meeting 2011 , tom.  2011, 2011-10-xx, s.  137 ( przeczytaj online [PDF] , dostęp 18 kwietnia 2021 ).
  75. (en-US) Kelly Beatty , „  Była 'dziesiąta planeta' może być mniejsza niż Pluton  ” , w New Scientist ,8 listopada 2010(dostęp 18 kwietnia 2021 ) .
  76. (en) NASA Solar System Exploration, „  In Depth-Eris  ” , na solarsystem.nasa.gov ,19 grudnia 2019 r.(dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  77. Moltenbrey 2016 , s.  205.
  78. (i) Me Brown "  Dysnomia, księżyca Eris  " , Caltech2007(dostęp 12 listopada 2007 ) .
  79. (i) Me Brązowy EL Schaller , "  Mass z planety karłowatej Eris  " , Science , tom.  316 n O  5831,czerwiec 2007, s.  1585 ( DOI  10.1126 / nauka.1139415 , streszczenie ).
  80. Doressoundiram i Lellouch 2008 , s.  97.
  81. (w) „  New Horizons Pluto Probe Finds Out’s Bigger (i bardziej lodowatej) niż myśleliśmy  ” w NBC News (dostęp 18 kwietnia 2021 ) .
  82. (w) Larry McNish, "  RASC Calgary Center - The Solar System  " , na calgary.rasc.ca ,12 marca 2020 r.(dostępny 1 st maja 2021 ) .
  83. Dymock 2010 , s.  46.
  84. Doressoundiram i Lellouch 2008 , s.  37.
  85. Moltenbrey 2016 , str.  206.
  86. .
  87. (w) "  Podpowierzchniowe oceany i głębokie wnętrza średnich satelitów planet zewnętrznych i szerokie obiekty transneptunowe  " , Ikar , tom.  185 n o  1,1 st listopad 2006, s.  258-273 ( ISSN  0019-1035 , DOI  10.1016 / j.icarus.2006.06.005 , czytanie online , dostęp 20 kwietnia 2021 ).
  88. (en) "  Obserwatorium Gemini pokazuje, że " 10. planeta " ma powierzchnię podobną do Plutona  " , Obserwatorium Gemini ,2005(dostęp 14 listopada 2007 ) .
  89. Doressoundiram i Lellouch 2008 , s.  93-94.
  90. (w) C. Dumas , F. Merlin , MA Barucci i C. de Bergh , „  Skład powierzchni największej planety karłowatej Eris 136199 (2003 UB)  ” , Astronomy & Astrophysics , tom.  471, N O  1,1 st sierpień 2007, s.  331-334 ( ISSN  0004-6361 i 1432-0746 , DOI  10.1051/0004-6361: 20066665 , przeczytane online , dostęp 24 kwietnia 2021 ).
  91. (w) I. Belskaya S. Bagnulo , K. Muinonen i MA Barucci , "  Polarymetria planety karłowatej (136199) Eris  " , Astronomy & Astrophysics , tom.  479 n o  1,1 st lutego 2008, s.  265-269 ( ISSN  0004-6361 i 1432-0746 , DOI  10.1051/0004-6361: 20078241 , przeczytane online , dostęp 24 kwietnia 2021 ).
  92. (en) MR Abernathya, SC Tegler, WM Grundy, J. Licandro i in. , "  Kopanie w powierzchnię lodowatej planety karłowatej Eris  " , Ikar , tom .  199 n O  21 st lutego 2009, s.  520-525 ( ISSN  0019-1035 , DOI  10.1016 / j.icarus.2008.10.016 , czytanie online , dostęp 24 kwietnia 2021 ).
  93. (i) J. Licandro WM Grundy, N. Pinilla-Alonso S. Leisy , „  widzialną spektroskopię 2003 UB 313: dowody N2 lodu na powierzchni największy TNO?  » , Astronomia i Astrofizyka , tom.  458,Październik 2006, s.  L5-L8 ( DOI  10.1051/0004-6361: 20066028 , podsumowanie ).
  94. "  Eris , odległa bliźniaczka Plutona , pokryta nieskazitelnym lodem  " , na Sciences et Avenir ,28 października 2011(dostęp 20 kwietnia 2021 ) .
  95. "  Eris, 'bliźniaczka' Plutona ujawnia swoją zamarzniętą atmosferę  " , na Maxisciences ,27 października 2011(dostęp 20 kwietnia 2021 ) .
  96. (w) „  Plutona” Twin „zamroził Atmosfera  ” ,28 października 2011(dostęp 20 kwietnia 2021 ) .
  97. Doressoundiram i Lellouch 2008 , s.  41.
  98. (w) Chadwick A. Trujillo David Jewitt i Jane X Luu, "  populacja rozproszonego Kuiper pasa  " , The Journal Astrofizycznego , obj.  529 n O  21 st lutego 2000, s.  L103 – L106 ( PMID  10622765 , DOI  10.1086/312467 , Bibcode  2000ApJ ... 529L.103T , arXiv  astro-ph / 9912428 , przeczytaj online [PDF] ).
  99. (w) NEODyS , „  (136199) Eris Ephemerides  ” na newton.spacedys.com .
  100. (w) R. Johnston, „  (136199) Eris and Dysnomia  ” (dostęp 14 listopada 2007 ) .
  101. (en) California Institute of Technology , Jet Propulsion Laboratory , "  Horizon Online Ephemeris System - 136199 Eris ( 2003 UB313)  " , na ssd.jpl.nasa.gov .
  102. (w) Carnegie Institution , „  Odkryto: najbardziej odległy obiekt Układu Słonecznego, jaki kiedykolwiek zaobserwowano  ” na carnegiescience.edu ,17 grudnia 2018 r. : Drugim najbardziej oddalonym obserwowanym obiektem Układu Słonecznego jest Eris, około 96 AU.  ” .
  103. (w) Centrum mniejszych planet , „  Lista centaurów i obiektów na dyskach rozproszonych  ” na stronie minorplanetcenter.net ,18 maja 2021(dostęp 18 maja 2021 r . ) .
  104. (w) Patryk Sofia Lykawka i Tadashi Mukai, „  Dynamiczna klasyfikacja obiektów transneptunowych: Badanie ich pochodzenia, ewolucji i współzależności  ” , Icarus , tom.  189 n o  1,lipiec 2007, s.  213-232 ( DOI  10.1016 / j.icarus.2007.01.001 , Bibcode  2007Icar..189..213L , czytaj online ).
  105. (w) David C. Jewitt , „  The Plutinos  ” , Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles , na www2.ess.ucla.edu (dostęp 29 stycznia 2020 r . ) .
  106. (en-US) Peter Grego , „  Karzeł Planeta Eris w opozycji  ”, w Astronomy Now ,14 października 2014(dostęp 18 kwietnia 2021 ) .
  107. (w) RS Gomes, T. Gallardo, JA Fernandez, A. Brunini , „  O powstawaniu dysku rozproszonego z wysokimi peryhelium: rola mechanizmu Kozai i średnich rezonansów ruchu  ” , Mechanika niebiańska i astronomia dynamiczna , tom.  91,styczeń 2005, s.  109–129 ( DOI  10.1007 / s10569-004-4623-y , podsumowanie ).
  108. (w) Alexander J. Willman, „  Darf Planet Eris Data  ” na princeton.edu ,5 października 2020 r.(dostęp 21 kwietnia 2021 ) .
  109. (i) BJ Holler S. Benecchi M. Mommert J. Bauer , „  The niezupełnie zsynchronizowane obracanie Okresy ERI i Dysnomia  ” , Bulletin of American Society Astronomicznego , obj.  52, n o  6,1 st październik 2020, s.  307.06 ( przeczytaj online , skonsultowano 21 kwietnia 2021 r. ).
  110. (w) H.-W. Lin, Y.-L. Wu i W.-H. Ip, „  Obserwacje planet karłowatych (136199) Eris i inne duże TNO w obserwatorium Lulin  ” , Advances in Space Research , tom.  40 N O  22007, s.  238–243 ( DOI  10.1016 / j.asr.2007.06.09 , Bibcode  2007AdSpR..40..238L , czytaj online ).
  111. Moltenbrey 2016 , s.  209.
  112. Moltenbrey 2016 , s.  207.
  113. (w) ME Brown i. glin. , „  Satelity największych obiektów pasa Kuipera  ” , The Astrophysical Journal , tom.  639, N O  1,Marzec 2006, s.  L43-L46 ( DOI  10.1086/501524 , podsumowanie ).
  114. Doressoundiram i Lellouch 2008 , s.  129.
  115. (w) Richard Greenberg i Rory Barnes, „  Pływowa ewolucja dysnomii, satelicka planeta karłowata Eris  ” , Ikar , tom.  194 n O  21 st kwiecień 2008, s.  847-849 ( ISSN  0019-1035 , DOI  10.1016 / j.icarus.2007.12.017 , czytanie online , dostęp 24 kwietnia 2021 ).
  116. European Southern Observatory , „  Eris, odległy bliźniak Plutona  ” , na eso.org ,26 października 2011(dostęp 17 maja 2021 r . ) .
  117. (w) Michael E. Brown i Bryan J. Butler , "  Średniej wielkości satelity dużych obiektów w Pasie Kuipera  " , The Astronomical Journal , tom.  156 n O  4,18 września 2018 r., s.  164 ( ISSN  1538-3881 , DOI  10.3847 / 1538-3881 / aad9f2 , odczyt online , dostęp 21 kwietnia 2021 ).
  118. (en-US) Southwest Research Institute , „  Zespół SwRI dokonuje przełomów w badaniu misji orbitera Pluton  ” , na stronie www.swri.org ,24 października 2018(dostęp 24 kwietnia 2021 r . ) .
  119. (w) A. McGranaghan, B. Sagan, G. Dove, A. Tullos i in. , „  Badanie możliwości misji do obiektów transneptunowych  ” , Journal of the British Interplanetary Society , tom.  64,2011, s.  296-303 ( Bibcode  2011JBIS... 64..296M , czytaj online Płatny dostęp ).
  120. (w) Ashley M. Gleaves , „  Ankieta możliwości misji wobec obiektów transneptunowych – część II  ” , Projekty programu Chancellor's Honors ,1 st maja 2012( przeczytaj online , skonsultowano 3 kwietnia 2021 r. ).

Zobacz również

Bibliografia

Dokument użyty do napisania artykułu : dokument używany jako źródło tego artykułu.

  • Alain Doressoundiram i Emmanuel Lellouch , Na skraju układu słonecznego , Belin,2008, 159  s. ( ISBN  978-2-7011-4607-2 i 2-7011-4607-0 , OCLC  465989020 ). . Książka użyta do napisania artykułu
  • (en) Stephen P. Maran i Laurence A. Marschall , Pluto Confidential: Insider Account z trwających bitew o status Plutona , BenBella Books, Inc,2009, 223  s. ( ISBN  978-1-935251-85-9 i 1-935251-85-6 , OCLC  798535276 , czytaj online ). . Książka użyta do napisania artykułu
  • (en) Govert Schilling , Polowanie na planetę X: Nowe światy i los Plutona , Copernicus, coll.  „Kopernik”,2009, XIII-303  s. ( ISBN  978-0-387-77804-4 , czytaj online ). . Książka użyta do napisania artykułu
  • (pl) Andrew S. Rivkin , Asteroidy, komety i planety karłowate , Greenwood Press / ABC-CLIO,2009, XVII-206  s. ( ISBN  0-313-34433-7 , 978-0-313-34433-6 i 0-313-34432-9 , OCLC  494691173 ).
  • (pl) Roger Dymock , Asteroidy i planety karłowate i jak je obserwować , Springer ,2010, 248  s. ( ISBN  978-1-4419-6439-7 , 1-4419-6439-8 i 1-282-98393-8 , OCLC  694146723 , czytaj online ).
  • (pl) Michael E. Brown , Jak zabiłem Plutona i dlaczego to nadchodziło , Random House,2010, 288  s. ( ISBN  978-0385531108 ).
  • (pl) Michael Moltenbrey , Świt małych światów: planety karłowate, asteroidy, komety , Springer,2016, 273  s. ( ISBN  978-3-319-23003-0 i 3-319-23003-4 , OCLC  926914921 , czytaj online ). . Książka użyta do napisania artykułu

Powiązane artykuły

Linki zewnętrzne