Hausa



Informacje, które udało nam się zgromadzić na temat Hausa, zostały starannie sprawdzone i uporządkowane, aby były jak najbardziej przydatne. Prawdopodobnie trafiłeś tutaj, aby dowiedzieć się więcej na temat Hausa. W Internecie łatwo zgubić się w gąszczu stron, które mówią o Hausa, a jednocześnie nie podają tego, co chcemy wiedzieć o Hausa. Mamy nadzieję, że dasz nam znać w komentarzach, czy podoba Ci się to, co przeczytałeś o Hausa poniżej. Jeśli informacje o Hausa, które podajemy, nie są tym, czego szukałeś, daj nam znać, abyśmy mogli codziennie ulepszać tę stronę.

.

Hausa
Hausa
Kraj Nigeria i Niger , ale take Kamerun , Sudan , Czad , Benin , Ghana , Togo , Gabon , Republika Konga i Republika rodkowoafrykaska .
Liczba mówców Nigeria: 48 300 000 (2015)

Niger: 14 500 000 (2016)
Razem: 63 428 100

Typologia SVO , stonowane
Pisanie Alfabet aciski i alfabet arabski
Klasyfikacja wedug rodziny
Oficjalny status
Oficjalny jzyk Jzyk narodowy: Ghana Niger Nigeria
Flaga Ghany
Flaga Nigru
Flaga Nigerii
Kody jzykowe
ISO 639-1 Ha
ISO 639-2 hau
ISO 639-3 hau
IETF Ha
Jzykoznawstwo 19-HAA-b
WALS hau
Glottolog dom1257
Próba
Artyku 1 Powszechnej Deklaracji Praw Czowieka ( patrz tekst w jzyku francuskim )

Mataki na farko

Su dai yan-adam, ana haifuwarsu ne duka yantattu, kuma kowannensu na da mutunci da hakkoki daidai da na kowa. Suna da hankali da tunani, saboda haka duk abin da za su aikata wa juna, ya kamata su yi shi a cikin yan-uwanci.

Hausa , hausa lub hausa (autonym: Harshen hausa ) to jzyk uywany w Afryce Zachodniej Afryce, gównie w Nigrze i Nigerii , ale take w Kamerunie , w Sudanie , w Czadzie , w Beninie , w Ghanie i Togo . Jest to w szczególnoci jeden z gównych jzyków uczonych i uywanych w Nigerii z angielskim ( nigeryjski angielski lub nigeryjski standardowy angielski ), nigeryjskim pidginem , joruba i igbo .

Hausa zawiera kilka dialektów, midzy którymi istnieje wzajemne zrozumienie. Rzadko uywany jako pierwszy jzyk poza czci pónocnej Nigerii i poudniowym Nigrem, z drugiej strony suy jako lingua franca na znacznie wikszym obszarze, w tym w szczególnoci na duej pónocnej czci Nigerii i wielu uytkownikach w regionie. due obszary miejskie kraju. Byby to trzeci najczciej uywany jzyk na kontynencie.

Klasyfikacja

Hausa jest czci rodziny jzyków afroazjatyckich (znanej równie jako chamito-semicka) i naley do grupy jzyków czadyjskich , z których hausa jest jzykiem o najwikszej liczbie uytkowników (i do jednej z czterech podgrup tego ostatniego, jzyki zachodnioczadyjskie ).

Pochodzenie

Hausa to bardziej nazwa jzyka ni ludu. Istnieje nawet pewna etniczna heterogeniczno wród Hausa. Cztery wieki temu byo siedem królestw, wszystkie w pónocnej Nigerii, ale jzyk znacznie wykracza poza te granice. Za kulturowe centrum jzyka uwaa si zaoone ponad tysic lat temu miasto Kano , w którym zachoway si pozostaoci staroytnych murów miejskich.

Fakt, e zdecydowana wikszo mówców to muzumanie, mia pewien wpyw na jzyk: arabski gboko przenikn sownictwo hausa. Jednak ten jzyk jest ju prawie nie pisany alfabetem arabskim.

Ma status potocznego jzyka kupców w czci Afryki Zachodniej i rodkowej.

Rozkad geograficzny

Jzyk hausa jest uywany gównie w Nigerii (30 mln osób) i Nigrze (9,36 mln), a take w Ghanie (2 mln), Wybrzeu Koci Soniowej (121 000), Kamerunie (400 000), Czadzie (200 000), Sudanie (600 000) i Kongo-Brazzaville (12 000) [ref. niezbdny]

Hausa jest uywany w Nigerii przez 48 300 000 osób w 2015 roku, dla 33 300 000 z nich jest to ich jzyk ojczysty, a 15 000 000 uywa go jako drugiego jzyka . Na caym wiecie posuguje si nim cznie 63 428 100 osób (jako jzyk ojczysty: 43 928 100, drugi jzyk: 19 500 000). W Gabonie Hausa uwaana jest za grup etniczn.

Jest równie uywany w wielu duych miastach handlowych ( Dakar , Abidan , N'Djamena , Lomé , Cotonou , Wagadugu , Bamako , Konakry , Bangi itd.).

Dzisiaj Hausa jest uwaana za lingua franca (komercyjna) w Afryce Zachodniej i rodkowej. Nadawany jest równie przez gówne stacje radiowe na caym wiecie, takie jak VOA , BBC (UK), CRI (Chiny), RFI (Francja), IRIB (Iran), Deutsche Welle (Niemcy), Voice of Russia ( Radio Moskwa ), ale take wykada na gównych afrykaskich i zachodnich uniwersytetach (Libia, Niger, Nigeria, Inalco (Pary), Boston University, UCLA ). Kwitnie take przemys wideo Hausa (Kannywood). Produkuje ponad 1000 filmów rocznie.

Na pocztku lat 80. uwaano go za jeden z niewielu czarnych jzyków afrykaskich, które miay gazet:   Gaskiya ta fi Kwambo ( prawda jest lepsza ni pienidze).

Oficjalny status

Hausa jest jzykiem urzdowym w pónocnej Nigerii , jzykiem narodowym w Nigrze .

Dialekty

Hausa ma kilka dialektów, s one nazywane dawranci, kwannanci, kananci, damagaranci, katagumci, hadejiyanci, sokotanci, gobirci, adaranci, kabbanci, zamfaranci, katsinanci, araanci, gazzagayurfi, kazzagayurfi. Hausa prezentuje sabe zrónicowanie dialektowe (to znaczy, e interrozumienie jest kompletne na caym obszarze jzykowym).

Charakterystyka

Gramatyka hausa ma kilka specyfiki.

Hausa ma dwie pcie, msk i esk. Kilka rodzajów eskich formuje si z rodzaju mskiego, wprowadzajc mniej lub bardziej bezporednio samogosk a w finale. Formacja liczby mnogiej jest bardzo nieregularna: mog istnie dwie róne liczby mnogie. Zaimek osobowy ma do oryginalne zastosowanie, poniewa systematycznie poda za tematem, podobnie jak wtedy, gdy po francusku pisze si lub mówi si: Twój ojciec, powiedzia . I dodaje si jeszcze jedn oryginalno: zaimek osobowy zmienia si w zalenoci od uytego czasu. O ile czasownik, kolejna godna uwagi cecha, jest niezmienny, jest to zaimek osobowy, który moe poinformowa mówicego lub czytelnika o uytym czasie.

Pisanie

Wczesne wiersze zoone w Hausa, napisane w alfabecie arabskim dostosowany do notacji jzyków afrykaskich ( Ajami ) , pochodz z pocztku XIX -go  wieku. Równie w tym czasie narodzia si tradycja kronik biegych w Hausa, z których najbardziej znana jest Kronika Kano (notowana równie w ajami ). Do tej tradycji dodano w latach 30. XX wieku, po kolonizacji brytyjskiej, produkcj literack w alfabecie aciskim w podzbiorze alfabetu pannigeryjskiego (sztuki, opowieci, opowiadania, powieci, poezja).

Jzyk pisany oparty jest na dialekcie Kano. Hausa jest napisany przez ponad 200 lat, najpierw w alfabecie arabskim , a nastpnie gównie w alfabecie aciskim , który zosta wprowadzony na pocztku XX th  wieku , z 4 dodatkowe spógoski , , , (równie zauway " y ) oraz zwarcie krtaniowe .

Pismo aciskie wykorzystuje równie znaki diakrytyczne do oznaczania tonów  : powany (ton niski), ostry (ton wysoki) i daszkiem (ton zstpujcy), a take makron do oznaczania samogosek dugich. Jeli te znaki diakrytyczne s na ogó notowane w sownikach, to nie ma ich w innych drukowanych tekstach: ksikach i gazetach.

pismo arabskie

Ajami to nazwa nadana do skryptu arabskiego uywany do pisania hausa:

[b]
[]
[t]
[re]
[]
[]
[]
[h]
[d]
[k]
[k']
[l]
[m]
[nie]
[r] , []
[s]
[]
[t]
[ts']
[w]
[jot]
[]
[z]
 

pismo aciskie

Boko to nazwa nadana aciskiemu skryptowi uywanemu do pisania hausa:

A [a] , [æ]
Bb [b]
[]
CC [t]
D d [re]
[]
F f []
G g []
H h [h]
ja ja [ja]
Nie sowo [d]
Kk [k]
[k']
L l [l]
Mm [m]
N n [nie]
O o [o]
R r []
R r [r]
S s [s]
Szi []
T t [t]
Ts ts [ts']
U ty [u] , [u]
W W [w]
T tak [jot]
, 'Y' y [] , [j]
Z z [z]
' []

W Nigrze, zgodnie z oficjalnym alfabetem , dwuznaki fy, gw, gy, kw, ky w, y równie reprezentuj okrelone dwiki i s uwaane za osobne litery.

Przykady

Kilka jzyków wpyno na sownictwo hausa.

Bantu, na przykad, który pozostawi podstawowe sownictwo, takie jak nama (miso), mutum (czowiek).

Arabski poprzez islam przekazywa mu sowa ze wszystkich dziedzin, dni tygodnia, nazwy liczb wikszych od dziesiciu oraz sowa takie jak zamani (czas) i alkama (pszenica).

I oczywicie jzyki europejskie, takie jak angielski, bdce ródem nowoczesnego i technicznego sownictwa. Ale powiniene wiedzie, e wymowa tych sów w jzyku hausa czasami czyni je nierozpoznawalnymi. Klasycznymi przykadami s sowa asibiti ( szpital ), fasofis ( poczta ) i pensir ( oówek , kredka).

Sowo Tumaczenie Standardowa wymowa
wiedza, umiejtnoci sani [sania]
niebo Sama [samma]
woda ruwa [roua]
ogie wuta / huta [houta]
czowiek namiji [namidji]
kobiety Buzdygan [dopasowane]
je to [tchi]
pi szaj [cha]
wysoki babba
may charami
noc odway si [odway si]
dzie rana [rana]
spa barci / kwana [bartchi] / [kuana]
cze Ina Kwana
Dobry wieczór ina wuni
jest dzie Gari ya waye
gód Gnunwa
pragnienie Kishirwa
Dom gida
balast gabas
zachód Jamma
poudnie (Kudu)
pónoc Arewa
Francuski bafaransi

Koniugacja i zaimki

Sowo Tumaczenie Standardowa wymowa
ja ja lub
ty / ty (mski) kai
ty / ty (kobiecy) ke
on on shi
to woski
my mu mikki
ty ku kou
one wiedzie grosz
Koniugacja angielski czasownik je
Teraniejszo
Sowo Tumaczenie Wymowa
jem tutaj hinatchi
jesz kana ci canatchi
on / ona je yana ci (janaczi)
Jemy muna ci (Mounatchi)
Jesz kuna ci (kounatchi)
Oni jedz suna ci sounatchi

Uwagi i referencje

  1. Etnolog [hau] .
  2. Atlas narodów: 6000 lat historii - 200 map , Le Monde Hors-Série,( ISBN  978-2368040898 ) , s.  54-55.
  3. Michel Malherbe , Jzyki ludzkoci , Pary, Éditions Robert Laffont,, 1734  s. ( ISBN  2-221-05947-6 ) , "Hausa (Hausa)", s.  313, 314, 322, 323
  4. Rozkaz 212-99 Republiki Nigru

Zobacz równie

Bibliografia

  • (en) GP Bargery , sownik hausa-angielski i sownictwo angielsko-hausa , Londyn, Humphrey Milford,, 226  s.
  • (en) Roy Clive Abraham , Principles of Hausa , Kaduna, drukarz rzdowy,
  • (en) Beverle Michaele Lax, Zachodnia ga rodziny jzyków czadyjskich: studium porównawcze Hausa, Sha, Angasa, Karekare i Dery , Michigan State University, 1986, 132 s. (MÓJ)
  • Maurice Delafosse , Hausa Podrcznik jzykowy Hausa Chrestomathie; poprzedzona skrótem gramatyki, po której nastpuje sownictwo , Paris, J. Maissonneuve,, 134  s. ( przeczytaj online )
  • Hans Vischer ,   Zasady pisowni hausa  , Sprawy afrykaskie , tom.  11 N O  43, s.  339347 ( DOI  10.1093 / oxfordjournals.afraf.a099513 )
  •   Ortografia Hausa  , Afryka , Midzynarodowy Instytut Afrykaski, obj.  11 N O  4,, s.  505507 ( DOI  10.1017 / S000197200005453X )
  • (sv) Världens 100 största språk 2007 ( 100 najczciej uywanych jzyków na wiecie w 2007 roku ) , w Nationalencyklopedin
  • Jzyki , CEDEAO-CSAO, OECD, coll.  Atlas integracji regionalnej w Afryce Zachodniej / seria Populacja,( przeczytaj online )
  • Louis-Jean Calvet , Jzyki wehikularne , Pary, Presses universitaire de France , coll.  "  Co ja wiem  ",, 121  s. ( ISBN  2130368883 i 9782130368885 , OCLC  240501114 )

Powizane artykuy

Linki zewntrzne

Mamy nadzieję, że informacje, które zgromadziliśmy na temat Hausa, były dla Ciebie przydatne. Jeśli tak, nie zapomnij polecić nas swoim przyjaciołom i rodzinie oraz pamiętaj, że zawsze możesz się z nami skontaktować, jeśli będziesz nas potrzebować. Jeśli mimo naszych starań uznasz, że informacje podane na temat _title nie są całkowicie poprawne lub że powinniśmy coś dodać lub poprawić, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym. Dostarczanie najlepszych i najbardziej wyczerpujących informacji na temat Hausa i każdego innego tematu jest istotą tej strony internetowej; kierujemy się tym samym duchem, który inspirował twórców Encyclopedia Project, i z tego powodu mamy nadzieję, że to, co znalazłeś o Hausa na tej stronie pomogło Ci poszerzyć swoją wiedzę.

Opiniones de nuestros usuarios

Julia Czech

Wreszcie! W dzisiejszych czasach wydaje się, że jeśli nie piszą artykułów składających się z dziesięciu tysięcy słów, to nie są szczęśliwi. Panowie autorzy treści, to TAK to dobry artykuł o Hausa.

Asia Kozak

Artykuł o Hausa jest kompletny i dobrze wyjaśniony. Nie dodawałbym ani nie usuwał przecinka.

Radoslaw Kowal

Podoba mi się ta strona, a artykuł o Hausa jest tym, którego szukałem.

Asia Kurowski

Zgadza się. Zawiera niezbędne informacje o Hausa.