I wojna światowa: globalny konflikt i jego skutki

W 1914 roku rozpoczęła się I Wojna Światowa, globalny konflikt, którego skutki odczuwamy do dzisiaj. Było to jedno z największych i najkrwawszych starć w historii, w którym zginęły miliony ludzi oraz zmieniły się granice i systemy polityczne w Europie.

Przyczyny wojny

I Wojna Światowa była wynikiem napięć między potęgami europejskimi. Kolejnymi krokami, przybliżającymi konflikt, były m.in.:

  • podpisanie traktatu pomiędzy Włochami a Niemcami w 1882 roku;
  • układ Prusko-Rosyjski w 1894 roku;
  • przełom wieków – tzw. "kryzys marokański" (1905 i 1911) – wówczas na powierzchnię zaczęły wychodzić dążenia imperialne Niemiec;
  • wzrost napięć między Niemcami a Wielką Brytanią wynikający z rywalizacji kolonialnej;
  • rosnące napięcia na Bałkanach.

Ostatecznie, wybuch wojny nastąpił po zamordowaniu arcyksięcia austriackiego Franciszka Ferdynanda przez Gavrila Principa w Sarajewie w czerwcu 1914 roku.

Wojna

Konflikt rozpoczął się od ataku Niemiec na Belgię, po czym Wielka Brytania włączyła się do walki po stronie Belgów. Początkowo Niemcy odnosili sukcesy, jednak po początkowych zwycięstwach na froncie wschodnim, sytuacja na froncie zachodnim stała się niepewna, gdy Armia Brytyjska wzmocniła swoje oddziały i połączyła się z wojskami francuskimi.

Wojna na froncie zachodnim była prowadzona metodami "wojny pozycyjnej". Polegała na wykopaniu się w okopach i atakowaniu przeciwnika przy użyciu ciężkich karabinów maszynowych. Metoda ta była bardzo kosztowna dla obu stron. Pojawiły się także nowe technologie, takie jak gaz bojowy, samoloty i czołgi.

Wojna na froncie wschodnim była prowadzona z mniejszą intensywnością. Początkowo Rosja odnosiła sukcesy, ale później uległa Niemcom, które wprowadziły nowe technologie.

Skutki wojny

Bezpośrednio po wojnie nastąpił rozpad dwóch imperiów – austro-węgierskiego i rosyjskiego. Na ich miejsce powstały nowe państwa, jak Polska, Czechosłowacja, Węgry i Jugosławia.

Największymi zmianami terytorialnymi było usunięcie Prus, a następnie Niemiec ze Śląska, zapobiegające przyszłemu silnemu państwu niemieckiemu. Wielka Brytania i Francja ustaliły, że Niemcy muszą ponieść część odpowiedzialności za wojnę.

Śmierć milionów ludzi, zarówno wojskowych, jak i cywilnych, była olbrzymim kosztem wojny. Wojna doprowadziła do znacznej zmiany w sposobie, w jaki społeczeństwo myśli o sobie. To coś, co miało kluczowe znaczenie dla zbudowania obszarów Europy i świata, które dziś znamy.

Zmiana sposobu myślenia o wojnie

Pojęcie "wojna całego narodu" pojawiło się po raz pierwszy w czasie I Wojny Światowej. Jednak sam konflikt przyczynił się do wykształcenia się nowych podejść do wojen. Obóz pacyfistów, którzy wcześniej głosili brak wojen i zapobieganie konfliktom, pozostał zwykle w cieniu.

Niemiecka porażka w wojnie, która zdaniem wielu zyskała charakter obrony narodowej, doprowadziła do powstania koncepcji, że państwo powinno zachować neutralność w relacjach zagranicznych i że wojna jest po prostu złem, które trzeba unikać w każdym możliwym przypadku.

Eksplozja rewolucji

Wojna przyczyniła się do wybuchu rewolucji w Rosji w 1917 roku, która zwolniła drogę do powstania Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Tej rewolucji towarzyszył bardzo drastyczny przewał w sposobie myślenia społeczeństwa o rewolucji, demokracji i wolności.

Wielka Brytania z kolei naciskając na Niemcy, były jednym z czynników powstania rewolucji w Rosji,. Kiedy Rosja odsunęła się od walki, Niemcy przerzuciły swoje siły na Front Zachodni i zobaczyły szansę na zwycięstwo. Wielka Brytania najprawdopodobniej spieszyła się, by zakończyć wojnę.

Zmiany w sposobie myślenia o władzy

Wojna zaskakująco wpłynęła na sposób, w jaki ludzie myślą o władzy. Wszakże to wojna stała się jednym z głównych czynników, który przyczynił się do wykształcenia się nowych systemów politycznych. Powstały ono jako wynik różnych trendów. Między innymi antyimperialnego, czyli ruchów, które skupiały się na kontroli narodowej nad produkcją, w wyniku czego chcieli uniezależnić się od państw rządzących, będących często w rękach obcej elity biznesowej.

W kluczowej drugiej dekadzie XX wieku, która przyniosła wiele nowych zmian, idea demokracji stała się coraz bardziej popularna. Właśnie ta myśl dekolonizacji była jednym z powodów, dla których w czasie I Wojny Światowej powstały nowe państwa.

Zmiany w sposobie myślenia o kulturze i sztuce

W czasie wojny pojawiły się nowe style mody, zwłaszcza u kobiet, które pełniły kluczowe role w gospodarce w czasie wojny. W kulturze również pojawiły się nowe style sztuki. Art Deco i kubizm stały się bardzo popularne, a kino rozpoczęło erę "dźwięku". Technologia pojawiła się w wielu różnych dziedzinach sztuki, a nowe style wyewoluowały, aby odzwierciedlić nowe czasy.

Rozwój technologii

Wojna przyczyniła się także do rozwoju wielu technologii, w tym samolotów, radarów, czołgów i broni jądrowej. Dzięki swojej "mocy", te nowe technologie zmieniły świat w sposób, który wówczas był niespotykany. Na przykład samoloty zaczęły być używane do dostarczania poczty i przesyłek szybko stały się jednym z najważniejszych sposobów podróżowania i transportowania towarów.

I Wojna Światowa była globalnym konfliktem, który miał ogromne skutki. Zmiana sposobu myślenia o wojnie, rewolucja w Rosji, zmiany polityczne, kulturowe i technologiczne są tylko niektórymi z nich. Dzięki temu konfliktowi, który wstrząsnął światem, uczyliśmy się wiele o sobie i o sposobach, w jakie możemy pracować, aby zapobiegać przyszłym konfliktom i czerpać korzyści z zmian, które one niosą.