Amoryta



Informacje, które udało nam się zgromadzić na temat Amoryta, zostały starannie sprawdzone i uporządkowane, aby były jak najbardziej przydatne. Prawdopodobnie trafiłeś tutaj, aby dowiedzieć się więcej na temat Amoryta. W Internecie łatwo zgubić się w gąszczu stron, które mówią o Amoryta, a jednocześnie nie podają tego, co chcemy wiedzieć o Amoryta. Mamy nadzieję, że dasz nam znać w komentarzach, czy podoba Ci się to, co przeczytałeś o Amoryta poniżej. Jeśli informacje o Amoryta, które podajemy, nie są tym, czego szukałeś, daj nam znać, abyśmy mogli codziennie ulepszać tę stronę.

.

Amoryta
Klasyfikacja wedug rodziny
Kody jzyków
Glottolog amor1239

Amorejczyk jest jzyk semicki uywany przez ludzi Amorytów , którzy mieszkali w Syrii , w wysokich i niskich Mezopotamii pomidzy pónym III th tysiclecia i pocztek II th  tysiclecia przed nasz er. BC Jzyk ten jest nadal silnie naznaczony archaizmami, o czym wiadczy jego system fonologiczny i liczne izoglosy z akadyjskim . Tylko czstotliwo pewnych podobiestw i blisko jego leksykonu do hebrajskiego, aramejskiego lub ugaryckiego sprawiaj, e najprawdopodobniej jest to jzyk kananejski . Dla Giovanniego Garbiniego jest to strukturalnie nowy jzyk, w którym widzi   rodzaj modernizacji jzyka typu eblaickiego. Oznacza to, e jeli Amoryci podbijaj nowe ziemie i miasta, inne jzyki mog zaakceptowa t sam modernizacj, nie tracc wiele z wasnej tosamoci: to wanie nazwaem amorytyzacj  .

Przegld Historyczny

Akadyjskie sowo amurrum lub jego sumeryjski odpowiednik MAR.TU , którym mezopotamskie róda okrelay ziemie Zachodu, byo równie uywane do nazwania wszystkich pó-koczowniczych populacji semickich, które nastpnie okupoway ten rozlegy region pooony na zachód od Eufratu . Jeden z najstarszych zapisów tych Amurru / MAR.TU sigaj panowania króla Szar-kali-szarri (2217-2193 pne), syn Naram-Sin , który musia zmierzy si z nimi w pobliu Mount Basar (obecnie Gebel Biri ), poniewa wnikali dalej na terytoria zachodnie.

Pomimo silnie negatywnej opinii osiadego ludu Mezopotamii, który widzia w nich lud niszczycielski, z instynktami dzikich zwierzt, niemaej liczbie Amorytów udao si jednak zasymilowa, a nawet zaj wane funkcje w trybach. administracja miast Mezopotamii. Wraz z ogóln dezorganizacj polityczn, która nastpia po upadku Trzeciej Dynastii z Ur okoo 2004 roku pne. AD, niektórzy wodzowie plemienni, a zwaszcza niektórzy z tych wysokich urzdników amorytów, w tym Naplnum (2025-2005), który zosta królem Larsy okoo 2025 r., Korzystajc z otaczajcego kryzysu, wyrzebili mae królestwa na pozostaociach sumeryjskiego imperium i Akadu . Póniej w XVIII th  wieku  pne. AD , inny Amorryt, Hammurabi z Babilonu, przekaza listy szlacheckie staroytnym nomadom, zakadajc w 1792 roku pierwsz dynasti Babilonu, której wpywy znacznie wykraczay poza granice Tygrysu i Eufratu .

Odtd, doskonale zasymilowani z ludnoci Mezopotamii, Amoryci cakowicie przyjli sposób ycia i jzyk, zachowujc tylko wasne imiona od ich pochodzenia. Te antroponimy, na ogó stanowice krótkie zdania, s, wobec braku jakiejkolwiek pisemnej dokumentacji, jedynymi ladami oryginalnego jzyka uywanego przez te staroytne populacje zachodu, jakie do nas dotary. Dokumentacja ta, cho lakoniczna, ujawnia jednak idiom nalecy do rodziny semickiej, odmienny od akadyjskiego, chocia potwierdzony gównie w rodowisku akadyjskim i zwizany z zachodni gazi, do której nale m.in. hebrajski , aramejski , fenicki czy ugarycki .

Pierwszym, który by zainteresowany problemami stawianymi przez antroponimi amorytów, by z pewnoci F. Hommel, który od 1897 r. Usiowa porówna niektóre imiona   kananejskie   z ich hebrajskimi odpowiednikami. Póniej, w 1926 r., T. Bauer podj metodyczne badanie materiau onomastycznego, przygotowujc tym samym grunt dla I. Gelba, którego praca bya punktem zwrotnym. Po przejciu i skompletowaniu korpusu ten ostatni mia w istocie zamiar wykorzystania do swojej analizy zasobów komputerowych, którymi dysponowa. W 1980 roku opublikowa swoje odkrycia w swojej monumentalnej i obecnie niezbdnej analizie komputerowo wspomaganej analizy amorytów . Od tego czasu, w szczególnoci dziki pracy E. Knudsena, nasza znajomo tego jzyka jest coraz janiejsza.

Problemy graficzne

Znajomo amorytu opiera si na badaniu nazwisk zachowanych gównie w tekstach mezopotamskich . Jednak korzystanie z klinowym pimie stosowanych w niniejszej dokumentacji stwarza pewn liczb problemów restytucji amorrite. Rzeczywicie, ten system graficzny opracowany przez Sumerów dla ich wasnego (niesemickiego) jzyka nie jest odpowiedni do precyzyjnej transkrypcji semickiego systemu fonologicznego . Jeeli dla akadyjsku zanik niektórych fonemów pod wpywem sumeryjsku si czciowo rozwiza ten problem, e nie bya taka sama dla amorrite którego bogatszy fonologi zachowaa dobr cz emphatics , laryngals , dentystycznych lub syczcych wspólnego nieznanego systemu sumeryjsku. Aby przezwyciy te wady, mezopotamscy skrybowie czsto wykazywali si pomysowoci, posugujc si bliskoci dwiku, ignorujc pewne charakterystyczne cechy, a nawet preferujc ideografi od cisej transkrypcji dwików jzyka. Bez wchodzenia w szczegóy tych procedur moemy zrozumie, w jaki sposób system pisania moe okaza si trudn barier do pokonania dla tych, którzy chc uczy si jzyka, na którym si opiera. Dlatego tylko dokadne przestudiowanie zwyczajów ortograficznych skrybów moe pozwoli nam wyobrazi sobie wiern rekonstrukcj fonologii i podj uprawnione badanie systemu jzykowego.

System fonologiczny

System wokaliczny

System samogosek amorytów rozpoznaje samogoski / a /, / i / i / u /, które s zwizane z odpowiednimi dugimi formami / /, / /, / / oraz barwami / / i / / . Niektóre z tych samogosek podlegaj charakterystycznym mutacjom kontekstowym, takim jak przejcie z / i / do [e] w zamknitej sylabie lub przed kocowym l, a nawet przejcie z / a / do [e] na granicy sowo lub morfem . Podobnie, / à / z pospolitego semickiego jest zachowane w amorycie, podobnie jak ugarycki i aramejski, podczas gdy staje si [] w jzyku fenickim lub hebrajskim . Nie jest rzadkoci, albo, aby obserwowa czasami w formie pisemnej, zjawiska samogosek elisions w otwartej sylaby taki jak IA-AQ-rum - DINGIR obok IA-QAR - DINGIR .

Istnienie dyftongów [aw], [ay] jest nadal szeroko dyskutowanym problemem, poniewa nie pojawiaj si one wyranie w pimie. Rzeczywicie, trudno jest wypowiedzie si na temat natury fonemu transkrybowanego za pomoc grafemu U, który odsya nas obojtnie do dyftongu [aw] lub do dugiej samogoski []. Problem jest identyczny z [ay], które jest generalnie przedmiotem monoftonguisacji w []: a-bi-i-il = / ab-el /. Z drugiej strony etymologiczny dyftong [* ay] zachowany przed / y /: a-ia-tum = / ayyatu /, a take dugi dyftong [y], który znajdujemy w tworzeniu nisbe, wydaj si niepodwaalne.

Na koniec zwró uwag na charakterystyczne przejcie w amorycie polizgu / w / do [y] w pozycji pocztkowej: ia-qar - DINGIR = / yaqar-El /. Co wicej, nie bdc w stanie dostarczy bezporedniego dowodu z korpusu, jest prawdopodobne, e istnia przejcie z / ia / do [ê], jeli przyznamy, e to samo zjawisko, obserwowane w akadyjsku z Mari , jest wynikiem jzykowej wpyw amorytu na mariot.

System spógoskowy

Okrelenie systemu spógoskowego amorytu pozostaje trudne do ustalenia z powodu niedoskonaoci systemu graficznego. Korespondencja znak / fonem nie zawsze jest dostrzegalna, poniewa znak w ksztacie klina czsto obejmuje kilka fonemów w tym samym czasie. Co wicej, gdy niejednoznaczno nie tkwi w polifonii znaku, nic nie wiadczy o cisej równoci midzy fonemem, do którego znak si odnosi, a fonemem rzeczywistym, który znak stara si przepisa. Uwzgldnienie tych znieksztace wymaga zatem koniecznie wyrónienia sporód fonemów spógoskowych tych, które s jednoznacznie powiadczone, jak: b, g, d, , , k, l, m, n, p, q, r, , , t tych, które s wtpliwe, jak: ', h, z, , s,', transkrybowane za pomoc polifonicznych znaków klinowych. Fonemy , , , , mimo e s prawdopodobne, pozostaj trudne do zidentyfikowania.

Niektóre z tych spógosek ulegaj rónym modyfikacjom uwarunkowanym kontekstem, wród których naley zwróci uwag na apokop / '/ w pozycji wyjciowej.

Morfologia

System zaimkowy

Podobnie jak inne jzyki semickie, Amorrite wydaje si mie dwa systemy zaimków osobowych  : jeden niezaleny, drugi z sufiksem.

Zaimek niezaleny

Jeli chodzi o niezalene zaimki, amorrite przedstawia dwa allomorf na pierwszej osobie liczby pojedynczej: Ana i anku  :

  • a-na-ma - DINGIR
  • a-na-ku - DINGIR - lam

Z drugiej strony trudniej jest uzyska dokadne wyobraenie o naturze trzeciej osoby. Jeli formy i porównywalne z formami wystpujcymi w akadyjsku dla mskiej i eskiej liczby pojedynczej s rzeczywicie powiadczone w u-a-am-mu = / -ammu / i i-ma-li-ki = / -maliki / nie ma dowodów na to, e w rzeczywistoci nie s one wynikiem wpywu akadyjskiego. Zwró równie uwag na istnienie zaimka wskazujcego w / /.

Zaimek sufiksowy

Zaimki z sufiksami s równie dwoma allomorfami dla pierwszej osoby liczby pojedynczej, uywajc formy - po spógosce, a take po rzeczownikach mianownika i formy -ya umieszczonej po dowolnej samogosce lub po glide / y /.

  • ab i - d Dagan = / 'Ab -Dagan / "Mój ojciec to Dagan"
  • bi-in-i-li- ya = / Bin-'ili ya / "Syn mojego boga"

Pisownia przyrostka trzeciej osoby uywajca w systematyczny sposób pisowni Cu-u2 w rodzaju mskim i Ca-a w rodzaju eskim, sugeruje odpowiednio formy zaimkowe w -h i -h:

  • i-la-kab-ka-b u-u 2 = / El kabkab- uh / "Ona jest jego gwiazd"

Jednak E. Knudsen proponuje na podstawie tego, co nazywa formacj lustrzan, rekonstrukcj formy tych zaimków in - uh i aha  :   poniewa nie ma tu adnego rozrónienia przypadków, preferowana byaby analiza jako formacja lustrzana - uh i aha  .

W tym miejscu warto zwróci uwag na moliwo wspóistnienia niezalenego zaimka trzecioosobowego w i , pod warunkiem rozpoznania jego autochtonicznego charakteru, wraz z przyrostkiem w postaci przydechowej.

Imi

Mimacja

Trudno jest skomentowa sytuacj mimacji (kocówki rzeczowników na -m, jak stary akadyjski ) w amorycie, o ile jej uycie powoduje zbyt wiele nieprawidowoci. Mona co najwyej odnotowa wzgldn czstotliwo jego uycia na kocu pojedynczego sowa i jego rzadko na kocu lub w rodku rzeczowników zoonych.

Swobodny system

Istnienie rónych nazw jest szeroko potwierdzone. Jeli jednak napotkamy wiele wystpie rzeczowników w mianowniku, nie jest tak samo z ukonymi formami biernika, które s rzadsze w korpusie. Z morfologicznego punktu widzenia system jest identyczny z systemem akadyjskim  :

  • Mianownik: a-ta-am-r u-um = / ' Atamr um /
  • Biernik: a-ta-am-r a-am = / ' Atamr am /
  • Dopeniacz: a-ta-am-r i-im = / ' Atamr im /

Nominalne przyrostki formacji

Podobnie jak staroytny akadyjski lub Eblaïte , amoryt ma predykatywny przyrostek na -a, który znajdujemy na przykad w zu-ra -DINGIR = / ra-El / "El est un roc" lub w imieniu króla am-mi- za-du-ga = / 'Ammi-aduqa / "Mój wujek jest sprawiedliwy". Jego uycie wydaje si jednak opcjonalne, poniewa niektóre rzeczowniki, bezspornie skonstruowane w sposób predykatywny, nie wykorzystuj go: ia-a-ad -DINGIR = / yaad-El /.

Z drugiej strony, jak bardzo wyranie ilustruje tworzenie boskiego imienia il "El" z rzeczowego ilu "bóg", amoryta uywa kocówki -, aby utworzy imi wasne z imienia pospolitego, w tym jest ono podobne do hebrajskiego , który uywa kocówki - do tych samych celów.

Ponadto gojowski ia-mu-ut-ba-l a-i = / yamut-ba ' y / utworzony na nazwie geograficznej Yamut-ba'l pokazuje, e amoryt, podobnie jak aramejski, tworzy swoje nisbés za pomoc kocówki -y.

System werbalny

Aspekty werbalne

Podobnie jak akadyjski , amoryt ma preteryt zbudowany przez przedrostek, w przeciwiestwie do tradycyjnej formacji znanej w innych jzykach zachodniego obszaru semickiego, które raczej uywaj systemu przeciwstawnego formy z prefiksami i formami z sufiksami, aby odróni to, co niekompletne od. Dokonanego. Ze cile semantycznego punktu widzenia preteryt amorytów wydaje si posiada wartoci narracyjnej lub wynikowej przeszoci. Zupenie inaczej jest niestety, jeli chodzi o okrelenie natury niedoskonaoci, gdy posiadany dotychczas korpus nie pozwala nam potwierdzi jego istnienia. Z drugiej strony mona zawiadczy o obecnoci doskonaoci, imiesowów i imperatywu. Naley jednak zauway, e w przeciwiestwie do hebrajskiego czy ugaryckiego, amoryt konstruuje swoj jussive (prekatywn) trzeci osob mskoci, uywajc, podobnie jak akadyjski, preformanta la -.

  • Przeszo: ia-am-li-ik - DINGIR
  • Idealnie: ma-la-ak-ì-lì
    • ma-la-ku-il
  • Jussif: la-am-li-ik

System derywacyjny

Sporód form sownych powiadczonych w korpusie antroponimów amorytów, obok formy podstawowej Qal (temat G) potwierdza si jedynie temat Hiphila. Z drugiej strony, istnienie Nifala (temat N) lub Piel (temat D), a take form nadkomponowanych za pomoc wrostka - ta - s trudniejsze do wykazania. Zauwa, e w przeciwiestwie do akadyjskiego , amoryt nie wydaje si mie motywu .

  • Qal: ba-ta-a-rum
  • Piel: mu-sa-li-nu
  • Hiphil: Pret. ia-ki-in- d IM
  • Partc. Akt. me-ki-nu-um
  • Niphal: na-am-si-e- d IM

Sabe czasowniki

Sabe czasowniki s szeroko reprezentowane. W ten sposób znajdujemy klas czasowników primae w i y, które znajdujemy na przykad w przedterycie przy i-ba-al, a take w doskonaej przy ia-ba-al  ; klasa primae n powiadczona w przedterycie ia-an-ti-in  ; ten z secundae w i y , który rozpoznajemy w preterite ia-u-ub -DINGIR, doskonay a-bi - DINGIR lub imperatyw u-ub - d i-la i wreszcie klasa tercji w i y powiadczona w Preterite z iA AB -ni- d Dagan oraz w aktywnym bierny z ba-Ni-me-el .

Czsteczki

Znajomo czstek amorytu jest stosunkowo ograniczona ze wzgldu na ich brak w kompozycjach onomastycznych . Poród tych zawiadczonych, przysówek tatun pod, który znajdujemy dwukrotnie w korpusie, zasuguje jednak na nasz uwag, poniewa by moe znajdujemy tam przyrostek - n, uywany zarówno w ugaryckim, jak i sudarabskim po przyimku.

Uwagi

  1. Problemy pojawiaj si identycznie jak w staroytnym Akadyjczyku i Eblaïte . Por. Na ten temat Remo Mugnaioni O jzyku Ebla, przegld i rozwaania jzykowe w Works 16 - Semitology Today, Cercle de Linguistique d'Aix-en-Provence, Centre des sciences du langue, s. 33-56.
  2. E. Knudsen podaje definicj:   pierwsza samogoska przyrostka odzwierciedla samogosk kolejnej sylaby   ( Knudsen 1991 , s.  876).
  3.   Niezalene zaimki i stanowi najbardziej charakterystyczn cech Amorytów. aden inny jzyk semicki nie ma sybilantów niezalenych zaimków i odpowiadajcych im form przyrostków z h . Z pewnoci ten sam sybilant pojawia si w sprawczym przedrostku a-, jak w dialektach akadyjskich i sybilantach jzyka staroarabskiego, ale korespondencja sybilantów z tymi jzykami jest nieregularna. Oczekiwana korespondencja z akadyjskim (staroakadyjskim ) i staro-poudniowoarabskim s 1 to not . Nieregularne korespondencje mog sugerowa zapoyczenia jzykowe, a blisze rozwaenie zwizku przyczynowego Amorytów budzi dalsze podejrzenia. Nie ma koniugacji z przedrostkiem a - a dowody na koniugacj z przedrostkiem ata - s bardzo skpe. Dowodem na to ostatnie s tylko dwa czasowniki, z których jeden jest leksykalnym zapoyczeniem z akadyjskiego, a drugi tumaczeniem poyczki. Z tej perspektywy zaoenie, e poyczanie elementów o wysokiej czstotliwoci, takich jak zaimki osobowe, wydaje si mniej odstraszajce. Podobne zapoyczenia s dobrze potwierdzone w spoecznociach dwujzycznych, a nasz przypadek zaimków amoryjskich i przejtych z akadyjskiego ma dobrze znan analogi w angielskich zaimkach, które oni i oni przejli ze skandynawskiego  ( Knudsen 1991 , s.  876-877).

róda

Bibliografia

  1. Garbini 1981 , s.  82
  2. E. Chiera, Sumeryjski Epics i mity , Chicago, 1934, n o  58 i 112 (tabletka CBS 14061)
  3. Knudsen 1991 , s.  876
  4. Knudsen 1991 , s.  881

Bibliografia

  • (it) G. Garbini , La Lingua di Ebla: Considerations on the language of Ebla , Naples, Istituto di linguistica e di lingua orientali, Universita di Firenze,
  • Theo Bauer, 1926 Die Ostkanaanäer. Eine philologish-historishe Untersuchung über die Wanderschisht der sogenannten Amoriter in Babylonien , Leipzig, Asia Mijor
  • Giorgio Buccelati, 1966 Amoryci z okresu Ur III , Neapol, Istituto Orientale
  • Édouard Dhorme , 1928 Les amorrhéens w Revue Biblique , nr 37 s. 63-79, 161-180; nr 39 stron. 161-178; nr 40 stron. 161-184
  • Ignace J. Gelb, 1958 La lingua degli amoriti, Academia nazionale dei Lincei, Serie 8, Rendiconti , Classe di Scienze morali itp. Nr 13, s. 142-149
  • Ignace J. Gelb, 1980 Computer Aided Analysis of Amorite , Assyriological Studies 21, Chicago, Oriental Institut
  • Ignace J. Gelb, 1981 Ebla and the Ki Civilization w La lingua di Ebla , wyd. L. Cagni, str. 973, Neapol, Istituto Orientale.
  • Albrecht Goetze, 1959 Nazwy amurryjskie w tekstach Ur III i wczesnych tekstach Isin w JSS 4, s. 193-203.
  • Herbert B. Huffmon, 1965 Amorite Personnal Names in the Mari Texts , Baltimore, Johns Hopkins University Press.
  • Zellig S. Harris, 1939 Development of the Canaanite Dialects , w AOS 16
  • Ebbe E. Knudsen, 1982 An analysis of Amorite w JCS 34, s. 1-18
  • Ebbe E. Knudsen , gramatyka amorytów. Zestawienie porównawcze , t.  1,, s.  866-885
  • Jean-Robert Kupper, 1957 Koczownicy w Mezopotamii za czasów królów Mari , Parya, Les belles Lettres.
  • Remo Mugnaioni, 2000 Notes to suy jako podejcie do amorytu w Works 16 - Semitology Today , Cercle de Linguistique d'Aix-en-Provence, Centre des sciences du langue, s. 57-65.

Powizane artykuy

Mamy nadzieję, że informacje, które zgromadziliśmy na temat Amoryta, były dla Ciebie przydatne. Jeśli tak, nie zapomnij polecić nas swoim przyjaciołom i rodzinie oraz pamiętaj, że zawsze możesz się z nami skontaktować, jeśli będziesz nas potrzebować. Jeśli mimo naszych starań uznasz, że informacje podane na temat _title nie są całkowicie poprawne lub że powinniśmy coś dodać lub poprawić, będziemy wdzięczni za poinformowanie nas o tym. Dostarczanie najlepszych i najbardziej wyczerpujących informacji na temat Amoryta i każdego innego tematu jest istotą tej strony internetowej; kierujemy się tym samym duchem, który inspirował twórców Encyclopedia Project, i z tego powodu mamy nadzieję, że to, co znalazłeś o Amoryta na tej stronie pomogło Ci poszerzyć swoją wiedzę.

Opiniones de nuestros usuarios

Jadwiga Skrzypczak

Zgadza się. Zawiera niezbędne informacje o Amoryta.

Marcin Turek

Zawsze dobrze jest się uczyć. Dziękuję za artykuł o zmiennej Amoryta

Rafa Lewandowski

Ten artykuł o zmiennej Amoryta przykuł moją uwagę. Zastanawia mnie, jak dobrze odmierzone są słowa, to jest jak... eleganckie.