Piryt

Piryt
kategoria  II  : siarczki i siarczki
Przykładowe zdjęcie przedmiotu Piryt
Piryt z kopalni Huanzala (Peru)
Generał
Nazwa IUPAC disiarczek żelaza (II)
numer CAS 1309-36-0
Klasa Strunz 02.EB.05a

2 SIARCZKI i SULFOSOLTY (siarczki, selenki, tellurydy; arsenki, antymonydy, bizmutydy; sulfarsenity, sulfantymonity, sulfbizmutyty itp.)
 2.E Siarczki metali, M: S £ 1: 2
  2.EB M: S = 1: 2, z Fe, Co, Ni, PGE itp.
   2.EB.05a Aurostibite AuSb2
Space Group P a3
Point Group 2 / m 3
   2.EB.05a Cattierite CoS2
Space Group P a3
Point Group 2 / m 3
   2.EB.05a Hauerite MnS2
Space Group P a3
Point Group 2 / m 3
   2.EB.05a Fukuchilite Cu3FeS8
Grupa kosmiczna P a3
Grupa punktowa 2 / m 3
   2.EB.05a Erlichmanitowa
grupa OsS2 P a3
Grupa punktowa 2 / m 3
   2.EB.05a Geversite Pt (Sb, Bi) 2
Grupa kosmiczna P a3
Grupa punktowa 2 / m 3
   2.EB.05a Insizwaite Pt (Bi, Sb) 2
Grupa przestrzenna P a3
Grupa punktowa 2 / m 3
   2.EB.05a Laurite RuS2
Grupa przestrzenna P a3
Grupa punktowa 2 / m 3
   2. EB.05a Krutaite CuSe2
Space Group P a3
Point Group 2 / m 3
   2.EB.05a Pyrite FeS2
Space Group P a3
Point Group 2 / m 3
   2.EB.05a Penroseite (Ni, Co, Cu) Se2
Space Group P a3
Grupa punktowa 2 / m 3
   2.EB.05a Sperrylite PtAs2
Grupa kosmiczna P a3
Grupa punktowa 2 / m 3
   2.EB.05a Vaesite NiS2
Grupa kosmiczna P a3
Grupa punktowa 2 / m 3 2.
   EB.05a Villamaninite (Cu, Ni , Co, Fe) S2
Grupa przestrzenna P a3
Grupa punktowa 2 / m 3
   2.EB.05a Trogtalit CoSe2
Grupa przestrzenna P a3
Grupa punktowa 2 / m 3
   2.EB.05a Dzharkenite FeSe2
Grupa przestrzenna P a3
Grupa punktów 2 / m 3
   2.EB.05 a Gaotaiite Ir3Te8
Grupa kosmiczna P a3
Grupa punktowa 2 / m 3

Klasa Dany 2.12.1.1

Siarczki i sulfosole
2. Siarczki, w tym selenki i tellurki
2.12.1 Grupa
pirytów 2.12.1.1 Piryt FeS 2

Wzór chemiczny Fe S 2   [polimorfy]FeS 2
Identyfikacja
Forma masy 119,975 ± 0,012 amu
Fe 46,55%, S 53,45%,
Kolor bladozłoty, matowy
Klasa kryształu i grupa przestrzenna diploidalny -
Pa 3
System kryształów sześcienny
Sieć Bravais prymitywny P.
Macle na [110], przenikaniu (żelazny krzyż) i na [001]
Łupliwość niska na { 100 } i { 110 }
Złamać nieregularne, czasem muszelkowate
Habitus sześcienne, twarze mogą być prążkowane, ale często również ośmiościan lub pirydościan
Skala Mohsa 6 - 6,5
Linia zielono-czarny do brązowego z zapachem siarki
Blask metaliczny, błyszczący
Właściwości optyczne
Przezroczystość nieprzezroczysty
Właściwości chemiczne
Gęstość 4,95 - 5,10
Temperatura topnienia 1177 - 1188 ° C
Topliwość topi się i daje kulkę magnetyczną
Rozpuszczalność słabo rozpuszczalny w HNO 3
Właściwości fizyczne
Magnetyzm magnetyczny po podgrzaniu
Radioaktywność każdy
Środki ostrożności
WHMIS

Produkt niekontrolowanyTen produkt nie jest objęty kontrolą zgodnie z kryteriami klasyfikacji WHMIS.
Jednostki SI i STP, chyba że określono inaczej.

Piryt jest gatunkiem mineralny zawierający żelazo disulfidem (FeS 2) Polimorfu z markasyt  ; może zawierać śladowe ilości niklu (Ni) , kobaltu (Co) , arsenu (As) , miedzi (Cu) , cynku (Zn) , srebra (Ag) , złota (Au) , talu (Tl) , selenu (Se) i wanad (V) .

Historia opisu i nazw

Wynalazca i etymologia

Termin piryt przypisuje się Dioscoridesowi w 50 roku, który po raz pierwszy o nim wspomniał. Piryt był uważany przez starożytnych za iskry, które wytwarza pod wpływem uderzenia. Termin pochodzi od greckiego πυρίτης ( λίθος ) - pyrítēs (líthos) - dosłownie „kamień ognisty”.

Topotyp

Brak odniesienia do topotypu tego gatunku minerału.

Synonimy

Istnieje wiele synonimów tego gatunku:

Charakterystyka fizykochemiczna

Kryteria określania

Makroskopowo, kryształy pirytu często przybierają dwunastościenne kształty z pięciokątnymi ścianami zwanymi pirydoedrami . Ogólnie rzecz biorąc, w postaci kryształów pirytu habitus sześcienny , ośmiościenny lub pyritoédrique, powierzchnie mogą być prążkowane.

Piryt ma bladozłoty kolor z błyszczącym i nieprzezroczystym metalicznym połyskiem. Jego kreska jest zielono-czarna do brązowej i wydziela zapach siarki.

Jego twardość wynosi od 6 do 6,5 w skali Mohsa . Jej pęknięcie jest nieregularne, a czasem muszelkowate .

Te bliźniaki o pyritohedra nazywane są „żelazny krzyż”. Piryt jest często bliźniaczy na [110], poprzez wzajemne przenikanie (żelazny krzyż) i na [001].

Piryt jest słabo rozpuszczalny w kwasie azotowym . Po podgrzaniu staje się magnetyczny; po stopieniu w temperaturze od 1177  ° C do 1188  ° C tworzy pastylkę magnetyczną.

Odmiany

Krystalochemia

Grupa pirytowa
Minerał Formuła Grupa punktów Grupa kosmiczna
Piryt Fe [S 2 ] m 3 Pa 3
Cattierite Co [S 2 ] m 3 Pa 3
Vaesite Ni [S 2 ] m 3 Pa 3
Penroseite (Ni, Co, Cu) Se 2 m 3 Pa 3
Trogtalit CoSe 2 m 3 Pa 3
Villamaninite (Cu, Ni, Co, Fe) S 2 m 3 Pa 3
Fukuchilite Cu 3 FeS 8 m 3 Pa 3
Krutaite CuSe 2 m 3 Pa 3
Hauerite Mn [S 2 ] m 3 Pa 3
Laurite Ru [S 2 ] m 3 Pa 3
Aurostibite AuSb 2 m 3 Pa 3
Krutovite Ni [As 2 ] m 3 Pa 3
Sperrylite Pt [As 2 ] m 3 Pa 3
Geversitis Pt (Sb, Bi) 2 m 3 Pa 3
Insizwaïte Pt (Bi, Sb) 2 m 3 Pa 3
Erlichmanit OsS 2 m 3 Pa 3
Dzharkenite Fe [Se 2 ] m 3 Pa 3
Gaotaiite Ir 3 Te 8 m 3 Pa 3
Mayingite IrBiTe m 3 Pa 3

zobacz także w: grupa pirytu .

Krystalografia

Piryt krystalizuje w sześciennym układzie kryształów , grupy przestrzennej Pa 3 (Z = 4 jednostki formy na oczko ), przy parametrze siatki = 5,416  Å (objętość oczek V = 158,87  Å 3 , obliczona gęstość = 5,02 g cm- 3 ).  

Składa się z jonów żelaza (II) Fe 2+ i jonów dwusiarczkowych S 2 2− , inaczej zaznaczonych - SS - . Struktura pirytu jest podobne do tego z halitu NaCl. Jony Fe 2+ tworzą sześcienną siatkę centralną , podobnie jak jony Na + w strukturze NaCl. Jony dwusiarczkowe tworzą pręciki - SS - których środek znajduje się w położeniu pośrednim sieci sześciennej centrowanej czołowo, czyli w położeniu jonów Cl - NaCl.

Współrzędne jonów w strukturze pirytu
Jon Stanowisko
Wyckoffa
Symetria
punktowa
W jednostce
asymetrycznej
Stosując operacje
symetrii grupy przestrzennej
Fe 2+ 4a . 3 . 0 0 0 0 1/2 1/2 1/2 0 1/2 1/2 1/2 0
- SS - 4b . 3 . 1/2 1/2 1/2 1/2 0 0 0 1/2 0 0 0 1/2
S - 8c .3. 0,38 0,38 0,38
(
zaokrąglone współrzędne )
0,12 -0,38 0,88 -0,38 0,88 0,12 0,88 0,12 -0,38
-0,38 -0,38 -0,38 0,88 0,38 0,12 0,38 0,12 0,88
0,12 0,88 0,38

Pręty - SS - są nachylone o 54,74 ° w stosunku do osi sześcianu, dzięki czemu:

Depozyty i depozyty

Gitologia i powiązane minerały

Piryt może mieć pochodzenie osadowe , metamorficzne, magmowe , ale także może występować w złożach hydrotermalnych. Piryt występuje również w niektórych meteorytach .

W szczególności gleby łupkowe i gliniaste mogą zawierać piryty w środowisku ubogim w tlen, w wyniku działania bakterii na materię organiczną. Punktem wyjścia tej mineralizacji jest produkcja siarkowodoru przez bakterie proteolityczne rozkładające białka lub bakterie redukujące siarczany, które rozkładają siarczany (produkty rozkładu białek) do siarkowodoru. Inne bakterie redukują wodorotlenki żelazowe (wodorotlenki ze skał lub materii organicznej) i uwalniają jony żelazawe do środowiska. Łącząc się z żelazem, siarkowodór prowadzi do wytrącania się siarczków żelaza, prekursorów pirytu. Kiedy piryt ma pochodzenie osadowe, stanowi autogeniczny minerał charakterystyczny dla beztlenowych środowisk morskich bogatych w materię organiczną.

Złoża produkujące niezwykłe okazy

Mina Ampliación w Victorii, Navajún, La Rioja .Mine du Rocheux w Theux-Oneux (koniec eksploatacji w 1880 r.). Kopalnie Batère , Corsavy , Arles-sur-Tech , Pyrénées-Orientales . Trimouns kamieniołom talku w pobliżu Luzenac w Ariège. Kopalnia Saint-Pierre-la Palud ( Rodan ) działała do 1972 roku. Cantiere Vigneria, Miniera di Rio (Miniera di Rio Marina), Rio Marina , Elba , Toskania.Huaron Mines, dystrykt San Jose de Huayllay, Cerro de Pasco, prowincja Daniel Alcides Carrión, departament Pasco.Banská Štiavnica baňa (ex Schemmittz), Banská Štiavnica , Banská Štiavnické rudné pole, Štiavnické vrchy, Banskobystrický Kraj.

Eksploatacja złóż

posługiwać się

4 FeS 2+ 15 O 2+ 14 H 2 O+ 8 Ca (OH) 2→ 4 Fe (OH) 3+ 8 CaSO 4 (H 2 O) 2.

Galeria

Francja

Świat

Bibliografia

  1. Klasyfikacja składników mineralnych wybranych jest , że z Strunz , z wyjątkiem polimorfów krzemionki, które są zaliczane do krzemianów.
  2. obliczona masa cząsteczkowa od „  atomowych jednostek masy elementów 2007  ” na www.chem.qmul.ac.uk .
  3. „  piryt  ” w bazie danych chemikaliów Reptox z CSST (Quebec organizacji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo i higienę pracy), dostęp 24 kwietnia 2009
  4. "Alfabetyczny indeks nomenklatury mineralogicznej" BRGM
  5. F. Pernot , L'or , Editions Artémis ,2004, 221  s. ( ISBN  978-2-84416-282-3 , prezentacja online ) , str.  22
  6. (w) P Andráš Martin Chovan, „  Włączanie złota do minerałów siarczkowych z Jednostki Tatrzańskiej, Karpaty Zachodnie, z uwzględnieniem ich składu chemicznego  ” , Journal of the Czech Geological Society , vol.  50, n kość  3-4,2005, s.  143-156 ( DOI  10,3190 / JCGS.984 )
  7. (w) WF Hillebrand , „  Siarczek wanadu, patronit, minerał i jego współpracownicy z Minasragra, Peru  ” , American Journal of Science , vol.  24, n o  1401907, s.  141-151 ( DOI  10.2475 / ajs.s4-24.140.141 )
  8. C. Gourault, „Indeks Beyrède-Jumeta (Hautes-Pyrénées)”, w Le Cahier des Micromonteurs , vol. 2, 1998, s. 5-9
  9. Pierre G. Pélisson , Badania mineralogiczne i metalogeniczne w rejonie żył wielotypowych w Paulhaguet (Haute-Loire, Francuski Masyw Centralny) , praca doktorska, Orlean, Francja, 1989
  10. (w) Zbigniew Sujkowsrki "Niklowe  łupki fliszu karpackiego  " w Arch. Minerał. Warszawa , t. 12, 1936, s. 118-138
  11. ICSD nr 109 377; (en) Milan Rieder , John C. Crelling , Ondřej Šustai , Milan Drábek , Zdeněk Weiss i Mariana Klementová , „  Arsen in iron disulfides in a brown carbon from the North Bohemian Basin, Czech Republic  ” , International Journal of Coal Geology , vol.  71, n kość  2-3,2007, s.  115-121 ( DOI  10.1016 / j.coal.2006.07.003 )
  12. (w) NN Greenwood i A. Earnshaw , Chemistry of the Elements , Elsevier ,2003, 2 II  wyd.
  13. Jean-François Deconinck, Benjamin Brigaud, Pierre Pellenard, Petrografia i środowiska sedymentacyjne , Dunod ,2016( czytaj online ) , s.  223.
  14. (es) Miguel Calvo Rebollar, Minerales y Minas de España. Volumen II. Sulphuros y sulfosales , Museo de Ciencias Naturales de Álava, 2003, 703 s.
  15. C. Berbain, G. Favreau i J. Aymar, Mines and Minerals of Pyrénées-Orientales and Corbières , French Association of Micromineralogy, 2005, s.  39-44
  16. Didier Descouens P. Gatel "Złoże talku Trimouns" w Monde et minerałów , n O  78, kwiecień 1987, s.  4-9 .
  17. (it) P. Orlandi i A. Pezzotta, I minerali dell'Isola d'Elba. I minerali dei Giacimenti metalliferi dell'Elba Orientale e delle Pegmatiti del Monte Capanne , Novecento Grafico, Bergamo, 1997, 245 s.
  18. (in) Haber, S. Jelen, EL Shkolnik, AA Gorshkov i EA Zhegallo, „  Udział mikroorganizmów w tworzeniu todorokitu ze strefy utleniania (Terézia Vein, Bańska Szczawnica, Republika Słowacka)  ” w Acta Miner. Petr. , lot. 1, 2003.
  19. J.-L. Vignes , G. André i in. , Dane przemysłowe, ekonomiczne i geograficzne dotyczące głównych chemikaliów, metali i materiałów , Chemical Company of France ,2009, 8 th  ed. ( prezentacja online )